10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 1242 i 1416).

Poseł Katarzyna Ueberhan:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zawartego w sejmowym druku nr 1242 oraz sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka z druku nr 1416.

    Projekt ustawy, choć krótki, dotyczy jednej z większych barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości w naszym kraju, czyli zbyt wysokich kosztów postępowań. Dzięki projektowanym zmianom zostaje obniżona górna granica opłaty stosunkowej od pozwu w sprawach majątkowych z 200 tys. do 100 tys. zł. Ta zmiana tym samym zwiększy realizację zasady proporcjonalności i rzeczywistego, konstytucyjnego prawa do sądu.

    Nikt, żaden obywatel, również ten prowadzący działalność gospodarczą, nie powinien być zmuszony do rezygnacji z dochodzenia swoich praw, tylko dlatego że zostaje przed absurdalnym wyborem: prawo do sądu i ryzyko dla zachowania płynności finansowej firmy i możliwe potencjalne bankructwo czy rezygnacja z postępowania i dochodzenia sprawiedliwości.

    Drugim istotnym elementem przedłożenia w jego pierwotnej wersji było całkowite uchylenie ust. 2 i 3 w art. 103, tj. uchylenie przepisu, który zobowiązywał spółki do wykazywania majątkowej sytuacji swoich wspólników we wniosku o zwolnienie z kosztów.

    W trakcie prac komisji zgłoszono poprawkę, która zaproponowała nowe brzmienie ust. 2 w art. 103, przywracając ten wymóg, ale ograniczony już tylko do spółek osobowych, a nie tak jak obecnie, wszystkich spółek prawa handlowego. Warto przy okazji zwrócić uwagę na fakt, że nie ma znaku równości między spółką i jej wspólnikami. Wbrew pozorom to nie jest to samo, przynajmniej nie zawsze, stąd ta zmiana i ta poprawka. Przerzucanie odpowiedzialności finansowej z podmiotu zobowiązanego na osoby fizyczne wydaje się zwyczajnie niesprawiedliwe.

    Proponowane zmiany są odpowiedzią na realne postulaty zarówno środowisk prawniczych, jak i przedsiębiorców, zwłaszcza tych małych i średnich firm. Czy te zmiany to przywilej? Pamiętajmy, że dochodzenie sprawiedliwości nie powinno być luksusem zarezerwowanym tylko dla tych, których na nią stać, tylko dla najbogatszych. Dotyczy to każdej sfery życia, również biznesu, również prowadzenia działalności gospodarczej.

    Słuszne jest też objęcie nowymi zasadami spraw już trwających. To sprawiedliwe i potrzebne. Zapewne wielu tych przedsiębiorców, którzy już złożyli pozwy, może znajdować się w trudnej sytuacji finansowej. Klub Lewicy popiera niniejsze przedłożenie. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia