10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 1242 i 1416).

Poseł Witold Tumanowicz:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy z druku nr 1242 dotyczy zmian opłat sądowych w sprawach cywilnych. Rząd obniża górny próg opłaty sądowej w sprawach o prawa majątkowe z 200 tys. zł do 100 tys. zł. Wiadomo, że koszty procesów bywają zaporowe, a obywatele powinny mieć możliwie szeroki dostęp do sądu. To fundament państwa prawa. No ale mamy tu pewną sprzeczność, bo z jednej strony chcemy, żeby spraw w sądach było mniej, bo sądy są przeciążone, terminy sądowe liczy się często w latach, a braki kadrowe są dramatyczne. Z drugiej strony obniżamy opłaty, co może zachęcić do składania większej liczby pozów, również tych mniej zasadnych, procesów na próbę czy działań czysto taktycznych.

    Oczywiście obywatele powinni mieć łatwy dostęp do sądu, a w tym projekcie obniża się tylko górną granicę, a próg dolny zostaje bez zmian. Więc dla osób pokrzywdzonych, których nie stać na proces, ta zmiana nic nie wniesie. Ulży jedynie największym podmiotom. Wreszcie nie ma jasnej analizy skutków finansowych tej zmiany ani danych, ile spraw to realnie obejmie. Zmniejszą się wpływy do budżetu sądownictwa, ale czy podniesie się jakość wymiaru sprawiedliwości? No raczej nie. Prawdziwa reforma to nie tylko korekta opłat. To również odciążenie sądów, cyfryzacja, zatrudnienie nowych sędziów i reorganizacja pracy. Bez tego kolejne zmiany będą tylko kosmetyką.

Przebieg posiedzenia