10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)
24. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (druki nr 1481 i 1511).
Poseł Władysław Kurowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, druk nr 1481. Co do zasady nauczyciela zatrudnia się w szkole czy przedszkolu na podstawie umowy o pracę lub mianowania, co reguluje art. 10 Karty Nauczyciela, jeżeli chodzi o publiczne placówki. Natomiast jeżeli chodzi o niepubliczne, to jest to art. 10a ust. 1, który mówi o tym, że zatrudnienie jest również na podstawie umowy, ale zgodnie z Kodeksem pracy.
Prawo i Sprawiedliwość, doceniając potrzebę wprowadzenia dodatkowych godzin dla nauczycieli specjalistów, od 1 września 2022 r. wprowadziło standardy zatrudnienia tych specjalistów. Mamy dwie części tego wprowadzenia: od 1 września 2022 r., a drugi etap od 1 września 2024 r.
Te podwyższone standardy zatrudnienia są opisane dokładnie w art. 42d Karty Nauczyciela. Co faktycznie jest istotne i co już dzisiaj widzimy, to to, że odsetek szkół i placówek niepublicznych spełniających standardy zatrudnienia nauczycieli specjalistów wynosi obecnie tylko 24% z ułamkiem, natomiast w publicznych placówkach jest to ponad 63%. Można się zastanawiać, skąd ta różnica się bierze. Myślę, że warto też wspomnieć, że te standardy wprowadzone przez Prawo i Sprawiedliwość dotyczą takich nauczycieli, jak pedagodzy, pedagodzy specjalni, psychologowie, logopedzi lub terapeuci pedagogiczni. W art. 42d ust. 3 podaje się konkretnie, jak te standardy wyglądają. Dla przykładu powiem tylko, że jeżeli w danej placówce jest więcej niż setka dzieci czy młodzieży, to mamy dwa etaty, a po przekroczeniu każdej następnej setki dodajemy 0,2 etatu. Faktycznie jest tak, że to są standardy dla szkół w odniesieniu do liczby uczniów czy dzieci. Natomiast oprócz tego są oczywiście zatrudnieni jeszcze specjaliści dla uczniów ze specjalnymi potrzebami, czyli takich, którzy mają orzeczenia czy też opinie - wówczas jest to robione na podstawie indywidualnego programu dla każdego ucznia.
Omawiany projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela według wnioskodawców, czyli rządu, jest odpowiedzią na propozycję deregulacyjną dotyczącą zniesienia ograniczenia - czyli do 4 godzin tygodniowo, bo takie ograniczenie dzisiaj istnieje - możliwości zatrudnienia nauczycieli specjalistów na podstawie innej niż umowa o pracę w niepublicznych jednostkach systemu oświaty, o których mowa w art. 42. Teraz dochodzimy do sedna sprawy. Ten projekt ustawy zmienia te 4 godziny, daje rozszerzenie aż do 9 godzin. Oczywiście tu jest adnotacja, która też jest w obowiązującym dzisiaj przepisie, która mówi o tym, że w treści łączącego stronę stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Oczywiście są też podane warunki dla nauczyciela, tak jak dla każdego nauczyciela, kiedy można zatrudnić takiego specjalistę, również w ramach tych godzin, nie na podstawie umowy. Jest też uwzględniona kwestia dotycząca karalności, braku postępowania karnego oraz kwestia posiadanych kwalifikacji wymaganych do zajmowanego stanowiska.
W projekcie proponuje się, aby ta liczba została zwiększona. W art. 1 ust. 3 zmienianej ustawy mówimy też o tym, żeby wliczać te godziny do tych standardów. Faktycznie można by się zastanowić (Dzwonek) nad tą częścią, czy to nie jest dobre, ale absolutnie nie nad pozostałą częścią, czyli rozszerzeniem do 9 godzin. Przy zastosowaniu tzw. umów śmieciowych mamy utrudnioną kontrolę wykonywanych zadań, niewątpliwe obniżenie atrakcyjności zatrudnienia i mniejszą stabilizację pracy nauczyciela. Ze względu na charakter pracy nauczyciela istotne znaczenie mają zawsze przeważające cechy zatrudnienia pracowniczego, zwłaszcza że trudno nazwać pracę w wymiarze 9 godzin epizodyczną. To jest prawie pół etatu nauczyciela specjalisty. Projekt ten jest w istocie obchodzeniem regulacji dotyczących wykonywania zawodu nauczyciela. Klub Prawa i Sprawiedliwości nie może zgodzić się na to, żebyśmy rozszerzali umowy śmieciowe. Standardem dla polskiej szkoły powinna być umowa o pracę, co jest na pewno lepsze dla każdego pracownika, aniżeli umowy śmieciowe.
(Poseł Alicja Łuczak: Nie ma tylu godzin.)
Wicemarszałek Krzysztof Bosak:
Panie pośle, dziękuję bardzo.
Poseł Władysław Kurowski:
Ostatnie zdanie.
Dziwię się pani minister Barbarze Nowackiej, że mimo swojej lewicowej wrażliwości nie broni tutaj pracowników. Myślę, że to powinno bronić nas wszystkich, każdego pracownika. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia