10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

29. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (druki nr 1202 i 1477).

Poseł Michał Pyrzyk:

    Dziękuję bardzo.

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

    Pierwsze czytanie projektu ustawy odbyło się podczas posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W sprawozdaniu mamy wersję tej ustawy, gdzie to oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej, choć w uproszczonej formie, nadal funkcjonuje.

    Projekt ten wprowadza szereg kluczowych zmian w koncepcji działania systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej. Proponowane zmiany zostały zaakceptowane przez Radę Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej i mają na celu przede wszystkim zwiększenie dostępności systemu dla osób uprawnionych.

    Wśród najważniejszych zmian wymienić można wprowadzenie na stałe możliwości udzielania porad za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, tzw. porady zdalne, dla wszystkich beneficjentów. Przed nowelizacją takie rozwiązanie było dostępne jedynie dla ograniczonego kręgu osób, tj. osób ze znaczną niepełnosprawnością ruchową czy trudnościami w komunikacji, lub w okresach nadzwyczajnych, takich jak stan zagrożenia epidemicznego, epidemii czy stan nadzwyczajny.

    Projekt wprowadza też modyfikację zasad udzielania pomocy poza punktem w szczególnych sytuacjach. Osoby ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście, oraz osoby doświadczające trudności w komunikowaniu się będą mogły nadal korzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego poza punktem.

    Ponadto projekt przewiduje zmiany w przechowywaniu oświadczeń i roli starosty jako administratora danych osobowych, doprecyzowuje zasady odbywania dyżurów w punktach, a także ustala maksymalny limit wydatków budżetu państwa na ten cel w latach 2026-2030.

    Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera omawiany projekt ustawy jako zapewniający równy dostęp do prawa i chroniący przed wykluczeniem prawnym, także wspierający osoby w trudnych sytuacjach życiowych, usuwający biurokratyczne bariery w dostępie do porad prawnych, ale również, co ważne, budujący społeczne zaufanie zarówno do państwa, jak i jednostek samorządowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)

Przebieg posiedzenia