10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy Lubelskiego Lipca ’80 (druki nr 1491 i 1505).

Poseł Paulina Matysiak:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj rozmawiamy o uchwale o szczególnym znaczeniu historycznym, uchwale upamiętniającej 45. rocznicę Lubelskiego Lipca ’80.

    Lipiec 1980 r. na Lubelszczyźnie był momentem przełomowym w najnowszej historii Polski. To właśnie tam, w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik, robotnicy jako pierwsi powiedzieli ˝dość˝. Powiedzieli ˝dość˝ systemowi, który skazywał naród na ubóstwo. Ta iskra odwagi rozprzestrzeniła się błyskawicznie na ponad 150 zakładów pracy, łącząc w proteście ponad 50 tys. osób.

    Lubelski Lipiec miał charakter wyjątkowy. Po raz pierwszy w historii PRL-u podpisano porozumienie ze strajkującymi robotnikami. Po raz pierwszy władza nie sięgnęła po przemoc wobec protestujących. Pokazano, że dialog jest możliwy, że można walczyć o swoje prawa w sposób pokojowy i skuteczny.

    Znaczenie tych wydarzeń wykracza daleko poza granice województwa lubelskiego. Droga wytyczona przez robotników z Lublina, z Puław, z Poniatowej stała się szlakiem dla całej Polski.

    To właśnie ich odwaga zainspirowała strajki gdańskie i narodziny ˝Solidarności˝. To ich determinacja otworzyła drogę do przemian, które doprowadziły do upadku komunizmu i odzyskania przez Polskę niepodległości.

    Dziś, gdy żyjemy w wolnej Polsce, nie możemy zapomnieć o tych, którzy tę wolność dla nas wywalczyli. Nie możemy pozwolić, by ich poświęcenie zostało zapomniane lub zmarginalizowane. Historia Lubelskiego Lipca to część naszego wspólnego dziedzictwa, walki o godność i sprawiedliwość. Przyjęcie tej uchwały to jest nie tylko akt pamięci, ale także zobowiązanie. Zobowiązanie do przekazania przyszłym pokoleniom wiedzy o tym, jak ważna jest odwaga w walce o prawdę, jak cenna jest solidarność w obliczu niesprawiedliwości i jak wielką siłę ma pokojowy opór wobec tyranii.

    Głosując za tą uchwałą, oddajemy hołd wszystkim tym odważnym ludziom, którzy w lipcu 1980 r. na Lubelszczyźnie rozpoczęli proces, który doprowadził do wolnej Polski. Zapewniamy, że ich dziedzictwo pozostanie żywe w pamięci narodowej. Koło Razem oczywiście poprzę tę uchwałę i zagłosuje za. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia