10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)
31. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 90. rocznicę urodzin Jarosława Marka Rymkiewicza (druki nr 1489 i 1504).
Poseł Maria Koc:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu uchwały upamiętniającej Jarosława Marka Rymkiewicza w 90. rocznicę jego urodzin. W pełni popieramy tę uchwałę i pragniemy podziękować jej inicjatorom.
Nigdy za wiele o Rymkiewiczu. To niewątpliwie jeden z najwybitniejszych poetów, nie tylko współczesnych, ale i w ogóle w dziejach naszej literatury. Są krytycy i literaturoznawcy, którzy wręcz uważają, że Rymkiewicz to największy autor XX w. obok Wiesława Myśliwskiego. Rymkiewicz przede wszystkim był znany ze swojej twórczości poetyckiej. Dość wspomnieć pierwszy tomik wierszy ˝Konwencje˝, zbiór ˝Metafizyka˝ czy tom poezji ˝Zachód Słońca w Milanówku˝, za który w 2003 r. otrzymał Nagrodę Literacką Nike. Poezja Rymkiewicza pełna jest rozważań eschatologicznych. Poeta często podejmuje temat przemijania życia, nieuchronnej śmierci. To nie jest łatwa twórczość, ale niewątpliwie nikt, kto ją raz pozna, nie pozostanie wobec niej obojętny.
Drugim najbardziej znanym aspektem twórczości Jarosława Marka Rymkiewicza, obok poetyckiej, była eseistyka historyczno-literacka oraz historyczna. Nikt tak jak Rymkiewicz nie potrafił pisać o romantyzmie, o Mickiewiczu czy o Słowackim. Nikt tak jak on nie potrafił też pisać o polskiej historii, zwłaszcza tej trudnej, rozgrywającej się w czasach przełomów i kryzysów, kiedy w ludziach objawiały się ich najpiękniejsze, ale też najgorsze cechy, łącznie ze zdradą ojczyzny.
W swojej poezji oraz dziełach historycznych i literaturoznawczych Rymkiewicz nie unikał tematów patriotycznych, narodowych, a nawet politycznych. Był człowiekiem wyrazistym i odważnym. Nigdy też nie ukrywał swoich poglądów. Wręcz przeciwnie - zdawał sobie sprawę z tego, jak niepopularne w środowiskach salonu III RP są poglądy konserwatywne, a i tak bezkompromisowo je głosił. Choć jego twórczość ma charakter absolutnie uniwersalny i nie da się jej wtłoczyć w żadne ramy ideologiczne ani tym bardziej polityczne, to były i są środowiska, które właśnie z powodu osobistych poglądów poety dystansują się od jego wielkiej, wybitnej i niepowtarzalnej twórczości. Czynią to zwłaszcza ci, którzy określeniu patriotyzm przypisują w obecnych czasach pejoratywne znaczenie i najchętniej uciekliby od wątków narodowych we współczesnej literaturze.
Pomimo tego ideologicznego zacietrzewienia niektórych środowisk politycznych to w momencie, gdy w ubiegłym roku minister edukacji Barbara Nowacka wykreśliła z listy lektur poezję Rymkiewicza i ogłaszając to, użyła zwrotu: niejaki Rymkiewicz, spotkała się z ostrą krytyką płynącą od prawa do lewa ze strony literatów, krytyków, dziennikarzy, polityków czy też tysięcy czytelników zafascynowanych twórczością poety. To pokazuje, że twórczość Rymkiewicza jest zjawiskiem wyjątkowym, genialnym (Dzwonek), ponadczasowym, uniwersalnym i tak bardzo polskim. Wielkość broni się sama. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia