10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

31. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 90. rocznicę urodzin Jarosława Marka Rymkiewicza (druki nr 1489 i 1504).

Poseł Krzysztof Mieszkowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obrady komisji kultury były bardzo burzliwe, bardzo ostre. Trzeba o tym powiedzieć, bo z tych relacji wynika, że to jakiś raj na ziemi w polskim parlamencie. Tymczasem bardzo mocno dyskutowaliśmy o tej propozycji Prawa i Sprawiedliwości.

    Jarosław Marek Rymkiewicz - kilka zdań o jego biografii. Jarosław Marek Rymkiewicz nosił pierwotne nazwisko Szulc. Urodził się w Warszawie 13 lipca 1935 r. Ojciec - Władysław Szulc-Rymkiewicz, prozaik pochodzenia niemieckiego, matka - Hanna, z domu Baranowska, lekarka pochodzenia tatarsko-niemieckiego.

    Rodzina zmieniła nazwisko Szulc na Rymkiewicz w połowie lat 40., korzystając z przedwojennego pseudonimu literackiego ojca. Rodzice poety należeli do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Jarosław Marek Rymkiewicz był członkiem Związku Młodzieży Polskiej. Był niezwykle aktywnym pisarzem, ale także był niezwykle aktywnym obywatelem w czasach PRL-u. W roku 1964 r. podpisał list pisarzy protestujących przeciwko listowi 34, wyrażając sprzeciw wobec kampanii oczerniającej Polskę Ludową prowadzoną przez prasę zachodnią i Radio Wolna Europa. List 34 to dwuzdaniowy protest polskich intelektualistów przeciw cenzurze w PRL. Rymkiewicz był przeciwko temu, obok Różewicza, Brzechwy, Iwaszkiewicza. W 2003 r., kiedy otrzymał Nagrodę Literacką Nike, nie przyszedł jej odebrać, ale pieniądze wziął, 100 tys. zł.

    Myślę, że trzeba o Rymkiewiczu rozmawiać zwłaszcza w kontekście jego ostatnich książek: ˝Kinderszenen˝ - tak bym to czytał raczej, a nie: Kinderszenen - ˝Wieszanie˝ czy ˝Samuel Zborowski˝. To jest przejaw absolutnie skrajnego nacjonalizmu, nietolerancji. Nawoływał do przelewu krwi w 1989 r., a okrągły stół był dla niego nie do zaakceptowania.

    Myśląc o tym, co się dzieje dzisiaj w Rzeczypospolitej, ta uchwała wpisuje się w taką narrację podziału, narrację rozbicia wewnętrznego Polski, rozbicia społecznego. Myślę, że to jest bardzo trudny moment dla tej uchwały, dla tego pisarza. Dlatego klub Koalicja Obywatelska wstrzyma się w tej sprawie. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia