10. kadencja, 40. posiedzenie, 2. dzień (10-09-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (druk nr 1685).

Poseł Paweł Hreniak:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Dziś procedujemy nad rządowym projektem ustawy o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Ten projekt jest bezpośrednim wynikiem weta pana prezydenta Karola Nawrockiego do wcześniejszej wersji ustawy, która określała warunki pomocy obywatelom Ukrainy. Przypominam, że był to projekt, który nie wygaszał, naszym zdaniem, wprowadzonych tymczasowo rozwiązań oraz nie pozwalał na usamodzielnienie się finansowe Ukraińców. Przypominam też, że podczas prac nad tamtą ustawą na początku sierpnia klub Prawa i Sprawiedliwości składał poprawki. Dotyczyły one m.in. ograniczenia świadczenia wychowawczego - objęcia nim wyłącznie tych Ukraińców, którzy pracują w Polsce i opłacają podatki oraz składki do ZUS. Proponowaliśmy też ograniczenie dostępu do bezpłatnej służby zdrowia, zwiększenie minimalnej liczby lat wymaganych w kwestii starania się o polskie obywatelstwo. Proponowaliśmy zaostrzenie kar za nielegalne przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej, a także karanie za propagowanie banderowskiej ideologii.

    Zdajemy sobie sprawę, że po rozpoczęciu rosyjskiej napaści na Ukrainę należało wspomóc wszystkich tych, którzy przed tą napaścią uciekali, jednak dziś, po latach, wychodzimy z założenia, że należy wprowadzać procedury pozwalające Ukraińcom funkcjonować w Polsce na ogólnie przyjętych zasadach, bez dodatkowych przywilejów. O tym mówiliśmy w sierpniu, gdy procedowaliśmy nad tym projektem, ale mówiliśmy o tym również wcześniej, przy nowelizacji w 2024 r. Niestety wtedy koalicja 13 grudnia bardzo krytycznie podchodziła do naszych poprawek i zostały one odrzucone. Były złe, bo według koalicji, jak rozumiem, składał je klub Prawa i Sprawiedliwości. Skończyło się na tym, że projekt ustawy z sierpnia został zawetowany przez pana prezydenta Karola Nawrockiego. Pan prezydent podnosił m.in. kwestie ograniczenia dostępu do świadczeń wychowawczych oraz te związane z obywatelstwem czy propagowaniem banderyzmu. Niestety projekt prezydencki, który został złożony przez pana prezydenta, pod pretekstem braków formalnych, jak słyszeliśmy, nie został wprowadzony pod obrady Sejmu.

    Jak wspomniałem, koalicja odrzuciła naszą poprawkę dotyczącą świadczenia 800+, mającą ograniczyć świadczenie dla osób, które nie pracują, a są cudzoziemcami. Krytykowaliście, szanowni państwo, to rozwiązanie i głosowaliście w Sejmie przeciw tej poprawce. Dziś minął miesiąc, a Platforma Obywatelska wraz z sojusznikami składa projekt, który realizuje, przynajmniej w jakimś zakresie, tę poprawkę, którą sami składaliśmy wcześniej. Kiedy miesiąc temu Prawo i Sprawiedliwość podnosiło ten temat, było to coś złego, niedobrego, nie do przyjęcia. Dziś, po miesiącu okazuje się, że koalicja uznaje to za rozwiązanie właściwe. To coś naprawdę zastanawiającego, ale myślę, że w tej Izbie już nie takie rzeczy widzieliśmy.

    Twierdzicie również, szanowni państwo, że ograniczacie środki przeznaczane dla Ukraińców, ale jeżeli spojrzymy na opis skutków regulacji, na OSR tej ustawy i tej wcześniejszej, to tak naprawdę, panie ministrze, różnica w kwotach jest niewielka, bo te oszczędności wynoszą ok. 25 mln zł. Wbrew temu, co mówicie, tak jak wspomniałem, te oszczędności nie są duże. Dlaczego? Bo wydaje się, panie ministrze, że i tak zbyt szeroko otworzycie dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej dla tych cudzoziemców, którzy nie mają w Polsce ubezpieczenia. Te zmiany są niestety minimalne, stąd też minimalne oszczędności. Niestety należy również odnotować, że pracujemy nad projektem ustawy, który wpłynął do Sejmu, panie marszałku, tak naprawdę wczoraj w nocy, więc nie było zbyt dużo czasu, żeby nad nim popracować.

    Na koniec powiem, Wysoki Sejmie, że jako klub Prawa i Sprawiedliwości złożymy w trakcie prac w komisji poprawki podobne do tych, które składaliśmy wcześniej i na które zwracał uwagę również pan prezydent. Po pierwsze, jedna poprawka dotyczy możliwości uzyskania polskiego obywatelstwa. Naszym zdaniem powinno być ono trudniejsze do uzyskania dla cudzoziemców. Uważamy, że powinno być przyznawane dopiero (Dzwonek) po minimum 10 latach stałego przebywania w Polsce.

    Panie marszałku, dwa zdania, jeżeli można.

    Po drugie, chodzi o zaostrzenie kar dla tych, którzy nielegalnie przekraczają polską granicę. Po trzecie, chcemy kar dla tych, którzy propagują w Polsce idee banderowskie. Ostatnia poprawka: chcemy ograniczenia możliwości zaciągania kredytów i pożyczek przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Pomocy. To są poprawki, które złożymy.

    Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Chcemy pracować nad tymi poprawkami i liczymy na merytoryczną dyskusję. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia