10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego (druki nr 1562 i 1599).

Poseł Tadeusz Samborski:

    Dziękuję bardzo.

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera projekt uchwały Sejmu, która oddaje cześć Albinowi Węsierskiemu w 150. rocznicę jego śmierci. Tą uchwałą pragniemy uczcić pamięć człowieka niezwykle zasłużonego dla historii Polski, ale przede wszystkim dla ratowania naszego dziedzictwa narodowego.

    Już jako młody oficer walczący w powstaniu listopadowym wykazał się męstwem, które zostało potem nagrodzone Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militarni. Imponująca była wszechstronność Albina Beliny Węsierskiego, który jako hrabia i właściciel ziemski mógł z pasją zajmować się badaniami i ratowaniem zabytków archeologicznych. Był także wybitnym gospodarzem i innowatorem, który w swoich majątkach w Zakrzewie i Sławnie wprowadzał nowoczesne metody rolnictwa, hodowli i przemysłu rolno-spożywczego. Swoją gospodarczą zaradnością i wyobraźnią budził podziw w społeczności w naszym kraju i w wielu krajach europejskich. Nie sposób bowiem było nie podziwiać gospodarza, który posiadał dobrze prosperującą gorzelnię parową, młyn, tartak, olejarnię i stadninę koni wyścigowych. Nawet dziś może wzruszać jego umiłowanie małej ojczyzny, co przejawiało się szlachetną filantropią w stosunku do ludzi z najbliższego otoczenia, ale także hojnością w kwestii ochrony zabytków i dzieł sztuki.

    Ogromne znaczenie dla budowania mitologii narodowej i stymulowania dociekań i autentycznych badań historycznych miało zakupienie od władz pruskich Ostrowa Lednickiego, który dzięki jego staraniom stał się motywem takich dzieł literackich jak: ˝Stara baśń˝ Józefa Ignacego Kraszewskiego, dramat ˝Bolesław Śmiały˝ Stanisława Wyspiańskiego czy też obraz ˝Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965˝ Jana Matejki. Chociaż Albin Węsierski był wielkopolaninem, to jego życiowe dokonania wpisują się w mojej świadomości w maksymę intelektualno-historyczną autorstwa kresowego poety Franciszka Karpińskiego z Hołoskowa na Pokuciu, a brzmi ona mniej więcej tak: Tum się rodził, tu mnie ojciec stary uczył cnót polskich, chrystusowej wiary.

    W świetle powyższego mój klub, czyli klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, w całej rozciągłości i z przekonaniem popiera projekt uchwały, której puentą są słowa: W 1000. rocznicę koronacji królewskiej Bolesława Chrobrego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje cześć Albinowi Węsierskiemu, który własnym staraniem uratował istotną część wczesnopiastowskiego dziedzictwa przed całkowitym zniszczeniem. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia