10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego (druki nr 1562 i 1599).

Poseł Barbara Okuła:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debatujemy nad uchwałą upamiętniającą postać hrabiego Albina Węsierskiego w 150. rocznicę jego urodzin. Z wielkim szacunkiem przywołujemy więc jego postać. Urodził się w 1812 r. w Zakrzewie. Już jako bardzo młody człowiek stanął do walki w powstaniu listopadowym. Walczył z odwagą, a jego zasługi odznaczono Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Ale to nie tylko żołnierz, to przede wszystkim obrońca polskiego dziedzictwa.

    Chcę zwrócić szczególną uwagę na jego pozytywistyczny model działania gospodarczego i społecznikowskiego. Pod jego rządami rodzinny majątek Zakrzewo stał się przykładem dobrego gospodarowania i sukcesu gospodarczego. W 1856 r. odkupił od rządu pruskiego wyspę Ostrów Lednicki, siedzibę Piastów, pierwszych polskich władców, i przywrócił to miejsce do polskiej pamięci. Bez jego determinacji Ostrów Lednicki mógłby zniknąć z mapy polskiego dziedzictwa. Uratował go przed zniszczeniem. Chronił to miejsce, które dziś nazywamy sercem polskiej państwowości. W czasach wynarodowiania, germanizacji i rusyfikacji Polaków miało to niebagatelne znaczenie.

    Był też politykiem, członkiem Koła Polskiego w pruskim parlamencie po to, by reprezentować tam interesy Polaków. Bardzo wspierał kulturę lokalną. Był pasjonatem archeologii, organizował wykopaliska, zapraszał uczonych, wspierał Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Akademię Umiejętności. Zabytki, które odkrywał, przekazywał do muzeum, dbał o to, by wiedza o Polsce przekraczała granice.

    Albin Węsierski był człowiekiem czynu, żołnierzem, badaczem, kolekcjonerem, mecenasem kultury. Gdy dziś mówimy o ochronie tożsamości narodowej, pamiętajmy, że to dzięki takim ludziom jak Albin Węsierski mamy co chronić. Upamiętnienie postaci Albina Węsierskiego jest zarazem przypomnieniem drogi służącej do zachowania polskości w czasach zaborów. Droga ta to nie tylko zbrojna walka, lecz także pozytywistyczny twórczy wkład w modernizację przemysłu oraz rolnictwa i zarazem podtrzymanie pamięci historycznej o ważnych momentach z przeszłości. To ważne przypomnienie o drodze Polaków do wolności. Dbajmy więc o zachowanie jego imienia w naszej zbiorowej pamięci.

    Klub Parlamentarny Polska 2050 - Trzecia Droga będzie głosował za przyjęciem uchwały upamiętniającej postać Albina Węsierskiego w 150. rocznicę jego śmierci. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia