10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego (druki nr 1562 i 1599).

Poseł Bronisław Foltyn:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Konfederacji w sprawie projektu uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego.

    Albin Węsierski był człowiekiem wybitnym, wyjątkowym. Działał na trzech płaszczyznach, można tak powiedzieć. Przede wszystkim był Polakiem, patriotą. Brał udział w powstaniu listopadowym jako młody chłopak, 18-letni. Co ciekawe, walczył w pułku jazdy poznańskiej i odznaczył się tam wyjątkowymi dokonaniami. Za to właśnie został odznaczony orderem Virtuti Militari.

    Druga płaszczyzna to tytuł hrabiowski. Pochodził z zamożnej rodziny. Był przedsiębiorcą, można by tak powiedzieć w dzisiejszym formacie, ale to był potężny majątek. Do dzisiaj ten pałac jest w Wielkopolsce, w Zakrzewie, tak że można zobaczyć, jak imponująca skala to była, choćby wygooglować zdjęcie tego pałacu. Warto zobaczyć, zachęcam. To była ta druga płaszczyzna. Dzięki temu był człowiekiem bardzo zamożnym.

    Był również mecenasem kultury, sztuki, czyli to jest coś, czego dzisiaj nam troszkę brakuje. Bo jeśli się mówi o kulturze, to właściwie tą kulturą zajmuje się dzisiaj państwo, a to było przeciwieństwo, bo to był prywatny inwestor, który postanowił dokonać rzeczy wyjątkowej. Pamiętajmy, że funkcjonował w zaborze pruskim w latach, kiedy Polski na mapie nie było. Prusacy postanowili rozebrać Ostrów Lednicki, przynajmniej zaczęli go rozbierać. A Ostrów Lednicki to jest kolebka polskości, siedziba Mieszka I, siedziba Bolesława Chrobrego. Chrzest Polski prawdopodobnie odbył się właśnie w tym miejscu. Niewiele Polaków wie o tym, że takie coś się wydarzyło. To jest właściwie największe dokonanie Albina Węsierskiego, dokonanie jego życia, że wykupił tę wyspę, sprowadził archeologów, przeprowadził pierwsze badania. Dzisiaj wydaje nam się to normalne, ale w tamtych czasach była to rzecz zupełnie wyjątkowa.

    Tak więc Konfederacja oczywiście poprze projekt uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego. Uważam, że to jest człowiek wyjątkowy, i będziemy oczywiście za. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia