10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów (druki nr 1052 i 1598).

Poseł Daria Gosek-Popiołek:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niezależne Zrzeszenie Studentów powstało na fali sierpniowych strajków robotniczych. Już w październiku 1980 r. delegaci z uczelni z całej Polski powołali NZS, pierwszą tak dużą, niezależną od władz i działającą jawnie organizację studencką w bloku wschodnim. Początkowo władze komunistyczne odmawiały zarejestrowania zrzeszenia. Dopiero pod wpływem protestów, w tym trwającego w styczniu i lutym 1981 r. strajku okupacyjnego na Uniwersytecie Łódzkim, w którym wzięło udział 10 tys. osób i który był najdłuższym studenckim strajkiem w Europie, władze ugięły się i organizację oficjalnie zarejestrowano. Kiedy po wprowadzeniu stanu wojennego zarówno ˝Solidarność˝, jak i inne organizacje niezależne od władz zostały rozwiązane, NZS działał nadal w podziemiu, mimo internowania wielu działaczy. Pełnoskalowe odrodzenie organizacji dokonało się pod koniec lat 80., kiedy NZS znowu stał się organizacją masową, organizował strajki i wiece w całej Polsce.

    Niewątpliwie zrzeszenie studentów jest organizacją zasłużoną i zasługującą na upamiętnienie przez Sejm, a mnie pozostaje życzyć kolejnych lat owocnego funkcjonowania i oczywiście poinformować państwa, że klub parlamentarny Lewicy poprze tę uchwałę. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia