10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów (druki nr 1052 i 1598).

Poseł Paulina Matysiak:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z wielkim szacunkiem zabieram dziś głos w sprawie projektu uchwały upamiętniającej 45. rocznicę powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

    Rok 1980 i kolejne lata były czasem przełomu nie tylko w wielkich zakładach pracy, w Stoczni Gdańskiej czy na Śląsku, ale także w środowisku akademickim. To właśnie młodzi ludzie, studenci mieli odwagę upominać się o wolność słowa, autonomię uczelni, zniesienie cenzury i uwolnienie więźniów politycznych. Ich determinacja i solidarność sprawiły, że głos akademików stał się jednym z fundamentów demokratycznej zmiany w Polsce. Warto przypomnieć, że to w Łodzi w 1981 r. rozpoczął się najdłuższy strajk studencki w Europie. Dziesiątki tysięcy studentów pokazały wtedy, że młode pokolenie potrafi walczyć o swoje prawa, a jednocześnie myśleć o przyszłości całego społeczeństwa. To z ich uporu i odwagi narodziło się porozumienie łódzkie - symbol wolności akademickiej i obywatelskiej. Dziś, 45 lat później, Niezależne Zrzeszenie Studentów pozostaje ważnym punktem odniesienia. To przykład, że młodość może i powinna być siłą zmieniającą rzeczywistość na lepsze. Historia NZS-u przypomina nam, że prawa i wolności obywatelskie nie są dane raz na zawsze. Trzeba je pielęgnować, trzeba ich bronić także w naszych czasach, gdy głos środowiska akademickiego i głos młodych ludzi jest często lekceważony, a ich potrzeby są ignorowane. Dlatego Koło Poselskie Razem będzie głosować za przyjęciem tej uchwały, bo upamiętnienie NZS-u to nie tylko oddanie hołdu odwadze sprzed lat. To także zobowiązanie, by dzisiejsze i przyszłe pokolenia studentów miały zagwarantowaną wolność myślenia, działania i organizowania się. Niech pamięć o niezależnym zrzeszeniu studentów będzie inspiracją dla młodych Polek i Polaków, żeby wiedzieli, że mają prawo zabierać głos, że mają prawo domagać się sprawiedliwości i mają prawo zmieniać nasz kraj. A naszym, polityków, obowiązkiem jest ich słuchać i dawać im także przestrzeń do tego, by mogli decydować o własnym losie. Oni sami wiedzą, co jest dla nich najważniejsze. To nie my musimy za nich decydować. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia