10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów (druki nr 1052 i 1598).

Poseł Henryk Szopiński:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niezależne Zrzeszenie Studentów powstało w 1980 r., w czasach rodzącej się ˝Solidarności˝, ale to, co ważne, co należy podkreślić, to fakt, że była to pierwsza w bloku wschodnim organizacja niezależna od władz. Została zarejestrowana dopiero w lutym, ale po strajkach w Łodzi, Gdańsku i Krakowie, kiedy młodzi ludzie domagali się wolnych organizacji i autonomii uczelni. Po delegalizacji w stanie wojennym NZS zszedł do podziemia, wspierał opozycję, kolportował niezależne wydawnictwa i organizował akcje solidarnościowe. Kolejna ważna rzecz: po 1989 r. NZS stał się kuźnią liderów życia publicznego, a z wieloma z nich zasiadamy w tych ławach. Do jego tradycji odwołują się kolejne pokolenia studentów. Ważne jest też, że dziedzictwo NZS przypomina, iż wolność akademicka i prawo do samostanowienia wymagają odwagi, współpracy i gotowości do działania, tak jak w 1980 r., gdy młodzi ludzie pokazali, że studenci mogą zmieniać historię. Za to wszystko z serca dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia