10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów (druki nr 1052 i 1598).

Poseł Mariusz Krystian:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niezależne Zrzeszenie Studentów, pierwsza niezależna organizacja studencka w bloku wschodnim, narodziła się z odwagi młodych ludzi, którzy upomnieli się o wolność akademicką i prawa obywatelskie, a kiedy władze PRL-u blokowały rejestrację zrzeszenia, 21 stycznia 1981 r. rozpoczął się w Łodzi najdłuższy w powojennej Europie strajk studencki. Po 29 dniach okupacji NZS został zarejestrowany, a później podpisano tzw. porozumienie łódzkie, które dla środowiska akademickiego było tym, czym porozumienia w Gdańsku, Szczecinie czy Jastrzębiu dla świata pracy. Kiedy zdelegalizowano zrzeszenie w stanie wojennym, ponad 400 działaczy internowano. NZS zszedł do podziemia, podtrzymując pamięć i wiarę w niepodległą Polskę.

    Dziś Niezależne Zrzeszenie Studentów to żywa historia. Niech więc przyjęcie tej uchwały będzie nie tylko gestem pamięci, ale też zobowiązaniem do ochrony (Dzwonek) autonomii uczelni, wspierania samorządności studenckiej i obrony wolności słowa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia