10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

42. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (druki nr 1623 i 1687).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Pani Marszałek! Państwo Komendanci! Pani Dyrektor! Panie Ministrze! Szanowni Przedstawiciele Związków Zawodowych! Panie i Panowie Posłowie! Mówiłem już o tym, że działania związane z uchwaleniem tej ustawy, z wprowadzeniem tej regulacji, a w szczególności świadczenia mieszkaniowego na wzór rozwiązań obowiązujących w Siłach Zbrojnych, są jednym z wielu elementów, którymi zajęliśmy się już na początku 2024 r., mających przeciwdziałać kryzysowi, jeżeli chodzi o stany osobowe w służbach, w szczególności w Policji. Na koniec 2023 r. mieliśmy w Policji 96,5 tys. osób i to był rok, w którym odeszło blisko 10 tys. funkcjonariuszy. W ten sposób stan Policji w 2023 r. był taki, jak na początku lat 90. To był stan, który zagrażał normalnemu wykonywaniu zadań przez tę formację. W związku z tym trzeba było podjąć pilne działania, które naprawiłyby tę sytuację. Jednocześnie byliśmy w sytuacji, w której coraz większe zadania spadały na Straż Graniczną i na niej ciążyły w związku z nielegalną migracją i nielegalnym szlakiem migracyjnym.

    Jakie to były działania, proszę państwa? Już na początku roku podnieśliśmy uposażenie funkcjonariuszy - była to 20-procentowa podwyżka. Zrównaliśmy pierwsze uposażenie policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa z uposażeniem żołnierzy zawodowych na pierwszym stanowisku służbowym. Różnica wynosiła ok. 800 zł na niekorzyść funkcjonariuszy służb podległych MSWiA. Uprościliśmy postępowanie kwalifikacyjne w służbach, by usprawnić nabór do służb. Wprowadziliśmy rozwiązanie ułatwiające powrót do służby byłym funkcjonariuszom. Wprowadziliśmy rozwiązanie umożliwiające przyjmowanie kandydatów do służby kontraktowej w Straży Granicznej i Policji. W Straży Granicznej stworzyliśmy nowe oddziały. W tej chwili jest nabór do oddziałów, które będą fizycznie i bezpośrednio strzegły granicy. W szkołach ponadpodstawowych wprowadziliśmy wreszcie rozwiązania dotyczące oddziałów klas o profilu mundurowym, związanych z Policją i ze Strażą Graniczną.

    Jednocześnie wraz z tym projektem ustawy przygotowany został - będziecie państwo go analizować i decydować o jego przyjęciu - program modernizacji służb podległych MSWiA, który opiewa na rekordową kwotę: 13 mld zł na 4 lata. Będą z niego finansowane potrzeby w zakresie wyposażenia indywidualnego funkcjonariuszy, uzbrojenia, sprzętu, środków transportu, broni i, co niezwykle ważne, pozwoli też na wykonanie wielu niezbędnych inwestycji budowlanych. Zbudujemy ponad 100 komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej i Policji, przeprowadzimy inwestycje w kilkudziesięciu innych budynkach, modernizacje, remonty. Podniesiemy w sposób zasadniczy wyposażenie i warunki pracy, w których służbę pełnią funkcjonariusze. (Oklaski)

    Proszę państwa, chcę podziękować, ale może jeszcze zanim przejdę do podziękowań, powiem kilka słów na temat samego projektu. Projekt jest odpowiedzią na sytuację, w której mamy ok. 160 tys. funkcjonariuszy tych czterech formacji, a zasób mieszkaniowy wynosi niespełna 9 tys. lokali. W sposób oczywisty, już po 1990 r., okazało się, że wsparcie funkcjonariuszy w zakresie ich potrzeb mieszkaniowych nie powinno być realizowane poprzez zasoby lokalowe, tylko w innej formie. W 2008 r. pracowałem przy tych projektach jako poseł Komisji Obrony Narodowej. Wtedy w wojsku wprowadzone zostały nowe mechanizmy wsparcia w zakresie potrzeb mieszkaniowych, właśnie świadczenie mieszkaniowe. My w tej chwili wprowadzamy regulację na wzór tej obowiązującej w wojsku, która się sprawdziła. Pozwala ona na swobodne przenoszenie się żołnierzy. Jest, najkrócej mówiąc, sprawdzonym modelem, który dobrze działa, więc wiemy, co chcemy zrealizować.

    A co się, proszę państwa, działo w tym 2023 r., kiedy te 10 tys. osób odeszło z Policji? Jaki był obraz tego roku, jeżeli chodzi o wakaty, spadek liczebności? Największy problem jest w dużych miastach, tam, gdzie koszty wynajmu mieszkania czy zakupu mieszkania są największe. W związku z tym oprócz konkurencji z rynku cywilnego, też największego w tych miastach, mamy sytuację, że młodym ludziom z samego uposażenia trudno jest utrzymać się w dużych miastach, wynająć mieszkanie i funkcjonować. W związku z tym wprowadzamy świadczenie mieszkaniowe w różnej wielkości: od 900 zł do 1800 zł, w zależności od kosztu mieszkania. Dla każdego powiatu będzie odrębnie określona wartość świadczenia mieszkaniowego. Ten mechanizm jest ustalony w taki sposób, że kwota bazowa zostaje pomnożona przez mnożnik - kwota bazowa: 300 zł, mnożnik: od 3 do 6. Maksymalny mnożnik, który wynosi 6, jest tylko w Warszawie. Kilka miast ma jeszcze mnożnik 5, a wszystkie pozostałe powiaty mają poniżej 5. Te mnożniki, te wartości zostały ustalone na podstawie kosztów najmu mieszkania w każdym z powiatów.

    Proszę państwa, chcę podziękować za zgodną pracę w tej sprawie. Dzisiaj mogę powiedzieć, że dyskusja dotyczyła innych ustaw, które są w trakcie procesu legislacyjnego, nie tej, bo ta po prostu nie budzi wątpliwości. Cieszę się z tego stanowiska i bardzo państwu dziękuję za sprawną pracę.

    Pojawił się głos pana posła Tumanowicza, że ta praca była zbyt szybka. Panie pośle, my nad tym projektem w ramach szerokiej konsultacji społecznej...

    (Poseł Witold Tumanowicz: Mówimy o poprawkach.)

    Mówi pan o samym posiedzeniu komisji, które rzeczywiście było dosyć dynamiczne, to przyznaję...

    (Głos z sali: To pan nie widział kryptowalut.)

    ...i wymagające z punktu widzenia strony rządowej, ale jeśli państwo pozwolicie, to chcę powiedzieć, że prace nad tym projektem rozpoczęliśmy jeszcze w ubiegłym roku. Jak powiadam, 8-9 miesięcy trwały prace nad tym projektem w ramach szerokiej konsultacji społecznej, z udziałem związków zawodowych. Ta ustawa jest w dużej mierze efektem współpracy, dobrej współpracy ze związkami zawodowymi. Cieszę się, cieszą się funkcjonariusze, strona społeczna, związki zawodowe, że ten projekt spotkał się z państwa przychylnością i że zgodnie z deklaracjami, wyrażonymi zresztą w głosowaniu, możemy liczyć na to, że Sejm przyjmie ten projekt ustawy.

    Teraz kilka odpowiedzi.

    Dlaczego ten projekt nie obejmuje innych państwowych służb mundurowych? Dlatego, proszę państwa, że to nie jest ustawa o świadczeniu mieszkaniowym dla służb mundurowych. To jest ustawa zmieniająca siedem ustaw dla konkretnych formacji, tych podlegających ministrowi spraw wewnętrznych i koordynatorowi służb specjalnych. Minister Siemoniak, kiedy był ministrem spraw wewnętrznych, wniósł ten projekt w imieniu MSWiA i jako minister koordynator. Inne służby będą miały zmieniane własne ustawy pragmatyczne. Informowałem państwa zresztą przy okazji pierwszego czytania o tym, że projekt dotyczący świadczenia mieszkaniowego dla Służby Więziennej jest już na etapie prac legislacyjnych rządowych i za kilka tygodni będziecie państwo mogli dyskutować na temat rozwiązań tam zawartych, jeżeli chodzi o projekt świadczenia mieszkaniowego dla Służby Więziennej. A więc to przedłożenie to jest tylko zakres kompetencji ministra spraw wewnętrznych i ministra koordynatora.

    Jeżeli chodzi o liczebność - proszę państwa, jest jeden poseł, pan poseł Zieliński dokładnie, który podejmuje tutaj niezrozumiałą dla mnie polemikę, nie ze mną, z faktami. To się zawsze źle kończy, jeżeli próbuje się podważać fakty. Tak jak powiedziałem, liczebność Policji na koniec grudnia 2023 r. wynosiła 96,5 tys. Na koniec tego roku liczebność Policji będzie wynosiła ponad 101 tys. Wiemy, że będzie wynosiła 101 tys., dlatego że w tej chwili jest ponad 98 tys. osób w służbie i w naborze mamy ponad 3 tys. osób, co do których wiemy, że przejdą ten nabór, bo już w większości są po egzaminach. W związku z tym, proszę państwa, 101 tys. to będzie jedna z najwyższych wartości w tej formacji od 1990 r. Podobnie jest w Straży Granicznej. Liczebność na koniec bieżącego roku, z uwzględnieniem tych osób, które są w naborze, przeszły egzaminy, przeszły testy, będzie wynosiła ponad 16,5 tys. Na koniec grudnia 2023 r. było to 14 800. Jeżeli chodzi o liczebność Straży Granicznej, to jest w zasadzie najwyższa wartość w historii tej formacji. Dodatkowo w tej ustawie modernizacyjnej, o której mówiłem, zwiększamy liczebność Straży Granicznej jeszcze dodatkowo o 2,5 tys. funkcjonariuszy w ciągu najbliższych 4 lat z uwagi na zadania do wykonania, które stanęły przed Strażą Graniczną. Stabilna jest sytuacja kadrowa w straży pożarnej. W Służbie Ochrony Państwa mamy dużo wakatów. To wynika ze specyfiki tej służby. Dokładamy starań, by zwiększyć liczebność tej formacji.

    Jeżeli chodzi o finansowanie, oczywiście koszty tej ustawy pokrywa budżet państwa. W związku z tym w OSR macie państwo opis źródeł finansowania. To będzie w sposób oczywisty budżet i rząd, przedkładając ten projekt ustawy, gwarantuje jej finansowanie. Tak jak niektórzy z państwa wskazywali w swoich wypowiedziach, ten koszt jest duży, to jest 2400 mln rocznie, z uwagi na tę liczbę 160 tys. funkcjonariuszy. Ale wszyscy, świadomi zagrożeń, w obliczu których znaleźliśmy się jako państwo i jako obywatele, tych, które znamy już od wielu miesięcy, lat - wojna na Ukrainie, próby sabotażu, dywersji na terenie naszego kraju - ale i tych sprzed kilku tygodni i tych sprzed 2 dni - naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie bezzałogowe statki powietrzne - zastanawiamy się pewno, każdy z państwa się zastanawia, co możemy zrobić, by odeprzeć te zagrożenia, co my jako posłowie możemy zrobić, by wzmocnić nasz kraj. Powinniśmy wzmacniać tych, którzy codziennie wykonują zadania w zakresie utrzymania porządku, dbają o bezpieczeństwo kraju i obywateli. Ten projekt ustawy jest właśnie takim działaniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Brawo!)

Przebieg posiedzenia