10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

43. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Traktatu o wzmocnionej współpracy i przyjaźni między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Francuską, podpisanego w Nancy dnia 9 maja 2025 r. (druki nr 1384 i 1542).

Poseł Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wasza Ekscelencjo! Panie Ambasadorze! Wysoka Izbo! Dziękuję za debatę. Cieszę się, że poważnie traktujemy sprawę polskiej racji stanu i naszej pozycji na arenie międzynarodowej.

    Dziś stajemy przed decyzją, która, mam nadzieję, umocni fundamenty polskiej polityki zagranicznej na kolejne dekady. W naszych relacjach z Francją, jak już wspomniał pan poseł Bliźniuk, mamy do czynienia z przyjaźnią, która wydała owoce w nauce i sztuce. Takie postacie jak Maria Skłodowska-Curie czy Fryderyk Chopin łączą oba narody. To na tym fundamencie, pełnym szacunku i zrozumienia, opierajmy dzisiaj to porozumienie i ten traktat.

    W obliczu dzisiejszych wyzwań, które testują naszą jedność i naszą siłę, traktat ten jest kluczowym krokiem w kierunku budowania silnej i spójnej polityki bezpieczeństwa. Wzmocnienie współpracy militarnej i politycznej czyni naszą pozycję silniejszą w ramach europejskiego filaru NATO. Fakt, że Francja coraz mocniej traktuje wschodnią flankę Sojuszu jak swój własny interes bezpieczeństwa, jest najlepszym potwierdzeniem strategicznej zbieżności, która cementuje naszą wspólną obronność. I adresując pewne wątpliwości, m.in. pana posła Tumanowicza, należy wyjaśnić, że traktat nie jest o oddawaniu suwerenności, ale o jej wzmacnianiu poprzez współpracę. W dzisiejszym świecie, gdzie Rosja prowadzi hybrydowe wojny informacyjne, a rywalizacja globalna się nasila, pojedyncze państwa mają mniejszą się przebicia. Wspólna, spójna polityka z tak strategicznym partnerem jak Francja sprawia, że polski głos jest silniejszy i bardziej słyszalny w NATO i Unii Europejskiej.

    W kwestii polityki klimatycznej traktat dotyczy ochrony środowiska i współpracy w walce z jego zagrożeniami, co jest wspólnym celem wszystkich państw. Nie narusza on suwerenności Rzeczypospolitej w kwestii wyboru własnej ścieżki transformacji energetycznej, lecz oferuje narzędzia do wspólnego stawiania czoła wyzwaniom klimatycznym, co jest w interesie Polski i całej Europy.

    W kwestii współpracy energetycznej należy podkreślić, że traktat również nie narzuca konkretnych rozwiązań, lecz otwiera drogę do współpracy opartej na transferze wiedzy, innowacji i technologii. Francja jako kraj o największym doświadczeniu w cywilnej energetyce jądrowej w Europie jest naturalnym partnerem dla Polski, który może nam pomóc w osiągnięciu suwerenności energetycznej.

    Migracja. Traktat wyraźnie podkreśla, że współpraca w zakresie polityki migracyjnej i azylowej ma na celu zapewnienie adekwatnej ochrony zewnętrznej granicy Unii Europejskiej i właściwej odpowiedzi na zagrożenia bezpieczeństwa, również te związane z nielegalną migracją. Polscy negocjatorzy podczas negocjacji jasno komunikowali, że Polska będzie z ostrożnością rozważać niektóre postanowienia paktu migracyjnego, a strona francuska przyjęła to do wiadomości. Traktat ma za zadanie wzmocnić kontrolę granic i nasze wspólne bezpieczeństwo, a nie - zmuszać do przyjęcia niechcianych rozwiązań. Wręcz przeciwnie, jego zapisy mają na celu wzmacnianie bezpieczeństwa zewnętrznych granic UE. Współpraca z Francją w tym obszarze pozwoli skuteczniej chronić nasze wspólne granice.

    W kwestii gwarancji bezpieczeństwa traktat wzmacnia nasze bezpieczeństwo przez pogłębienie współpracy wojskowej, a także poprzez wzmocnienie zdolności NATO do odstraszenia i obrony. W rozmowach dyplomatycznych z Francuzami jasno wybrzmiało, że w razie zagrożenia żywotne interesy obu państw są ze sobą powiązane. Te gwarancje bezpieczeństwa zawarte w traktacie z Francją są równoważne z tymi zawartymi w traktacie np. francusko-niemieckim. I jakkolwiek sformułowania mogą się różnić, ich sens jest bardzo zbliżony.

    W kwestii gwarancji nuklearnej francuska doktryna nuklearna, jak już wspominał pan minister, i francuska polityka obronna opierają się na strategicznej ambiwalencji i celowej niejednoznaczności, tak aby utrudnić kalkulację potencjalnemu agresorowi, np. Rosji. Francja od dziesięcioleci nie precyzuje publicznie sposobu, w jaki użyje swoich środków, a decyzja o tym należy wyłącznie do prezydenta Francji. Żaden traktat, w tym również ten, który Francja zawarła z Niemcami, nie zawiera oficjalnych gwarancji użycia broni jądrowej. Decyzja o użyciu sił strategicznych według francuskiej doktryny należy do wyłącznej kompetencji prezydenta.

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! To porozumienie wykracza poza kwestie wojskowe. Dotyczy ono również naszej przyszłości gospodarczej i społecznej. Współpraca w zakresie polityki migracyjnej jest skierowana na wzmacnianie bezpieczeństwa oraz kontrolę, co leży w interesie wszystkich państw członkowskich. Traktat jest również wyrazem odpowiedzialności w dziedzinie energetyki, w tym w zakresie cywilnej energii jądrowej. Pozwala Polsce na zrównoważone osiąganie celów klimatycznych bez narażania naszego bezpieczeństwa energetycznego.

    Wysoka Izbo! Polska polityka zagraniczna potrzebuje jak najsilniejszych i jak najsprawniejszych instrumentów. Ten traktat jest takim instrumentem. Stanowi wzór modernizacji naszych relacji z kluczowym partnerem, jakim jest Francja, tak aby były one dostosowane do realiów XXI w.

    Wysoka Izbo! Proszę o wsparcie projektu ustawy o ratyfikacji traktatu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia