10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

44. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (druki nr 1637 i 1686).

Poseł Barbara Oliwiecka:

    Dziękuję ślicznie.

    Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo dobrze, że dzisiaj procedujemy nad ustawą o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, z kilku powodów. Po pierwsze: dlatego, że ten projekt usprawnia i optymalizuje procesy inwestycyjne, zwiększa gwarancje prawne dla osób i podmiotów objętych skutkami inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz poprawia sytuację osób wywłaszczanych w zakresie choćby wypłacania zaliczek. Po drugie: dlatego, że zadaje kłam wszystkim tym, którzy sieją defetyzm i twierdzą, że projekt CPK nie jest realizowany. Projekt CPK jest realizowany sprawnie i zgodnie z harmonogramem.

    Bardzo się cieszę, że udało się uspokoić nastroje społeczne wokół inwestycji w Baranowie. Ponad 550 podmiotów sprzedało swoje nieruchomości w ramach programu dobrowolnych nabyć. Pozostało ok. 50 podmiotów, które czekają na wszczęcie procedury wywłaszczeniowej. Ta ustawa zabezpiecza ich interes i poprawia ich sytuację.

    Projekt ustawy zakłada, że wojewoda może nadać decyzji lokalizacyjnej rygor natychmiastowej wykonalności, co wiąże się z obowiązkiem automatycznego wszczęcia postępowania o ustaleniu wysokości odszkodowania. To znacznie przyspieszy proces i zapewni, że obowiązek wydania nieruchomości powstanie dopiero po wydaniu decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania. Czyli wprowadzona procedura wygląda tak: osoba wywłaszczona w pierwszej kolejności pozna ustaloną przez wojewodę kwotę odszkodowania i niezależnie od tego, czy się na nią zgodzi, czy będzie się odwoływała od decyzji, będzie mogła wystąpić o zaliczkę w wysokości 85% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji, a ewentualne odwołanie nie będzie miało wpływu na wypłatę zaliczki. Zaliczka będzie wypłacana w ciągu 30 dni. Oczywiście ustawa gwarantuje, że osoba wywłaszczona będzie mogła zajmować nieruchomość jeszcze przez 120 dni, ale jeśli zdecyduje się ją szybciej opuścić, to w ciągu 30 dni uzyska premię w wysokości 5%. Czyli w projekcie ustawy zabezpieczono interes osób wywłaszczanych, ustanowiono dla nich szereg gwarancji, a jednocześnie wprowadzono mechanizmy usprawniające proces inwestycyjny. Nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności skutkuje oczywiście przyznaniem spółce prawa do dysponowania nieruchomością i niezwłocznego wystąpienia o pozwolenie na budowę. To jest bardzo ważne, bo to oczywiście przyspieszy inwestycję.

    Kolejny ważny aspekt ustawy to łagodzenie rygorystycznych regulacji w zakresie inwestycji towarzyszących. Obecnie jest tak, że jeżeli jakaś planowana inwestycja, przez podmiot prywatny czy jakiś publiczny, znajduje się w choćby niewielkiej części na terenach, które są ujęte w jakimś wariancie wskazanym we wniosku o decyzję środowiskową dla Centralnego Portu Komunikacyjnego, to zostaje zablokowana. Takie automatyczne blokowanie każdej inwestycji jest bezzasadne, niezrozumiałe, czasem ze szkodą dla interesu prywatnego i publicznego. Dlatego zmiana w ustawie, że w uzasadnionych przypadkach, sytuacjach pełnomocnik spółki może wydać decyzje zwalniające procesy inwestycyjne dla innych podmiotów, jest słuszna. To jest szczególnie ważne, kiedy popatrzymy na czas, na to, od którego roku mówimy o budowaniu Centralnego Portu Komunikacyjnego. Przecież o tym, że port zostanie zlokalizowany w okolicach miejscowości Baranów, oficjalnie wiadomo od 2017 r. To jest prawie 8-9 lat.

    O tym, jak nieudolnie rząd Prawa i Sprawiedliwości prowadził przez te lata tę inwestycję, świadczy choćby raport NIK-u, panie były pełnomocniku, za lata realizacji inwestycji 2021-2023. Raport stanowi, że pełnomocnik rządu do spraw CPK nierzetelnie sprawował nadzór, nierzetelnie przygotowywał dokumenty i nierzetelnie planował wydatki.

    Oczywiście teraz jest zoptymalizowany projekt, uaktualnione są harmonogramy, nie ma presji politycznej, że jest rok wyborczy, żeby kłamać, że w 2027 r. wylecą pierwsze samoloty.

    Szanowni Państwo! Rozumiem państwa takie krytyczne nastawienie, bo rozumiem ten ból, że państwo już nie zarządzacie państwem, nie potraficie się z tym pogodzić, ale uczyniliście z hasła: tak dla CPK paliwo polityczne, opierając się na wielu, wielu kłamstwach, naprawdę. Tymczasem trzeba przyjąć do wiadomości coś, co dzisiaj tu, na tej mównicy mówił minister Malepszak: wszyscy bierzemy udział w sztafecie inwestycyjnej. Nie macie monopolu na państwo. Próbowaliście je zawłaszczyć. Naprawdę udało wam się coś dowieźć - i bardzo dobrze - ale część rzeczy się nie udało. Zamiast dyskutować, że moje jest mojsze, dołączcie się i współpracujcie, naprawdę. (Oklaski) Zamiast kłamać (Dzwonek), po prostu pomagajcie. A jak nie chcecie pomagać, to chociaż nie przeszkadzajcie.

    Ta ustawa jest dobra i klub Polski 2050 oczywiście ją popiera. Liczę, że cały Sejm za nią zagłosuje. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia