10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)

44. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (druki nr 1637 i 1686).

Poseł Henryk Smolarz (tekst niewygłoszony):

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt ustawy o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym zawarty w druku nr 1637. Propozycja ta dotyczy przede wszystkim procedur związanych z wywłaszczeniami oraz ochroną praw osób, których nieruchomości znajdą się w obszarze inwestycji.

    Analiza projektu pokazuje wyraźnie, że odpowiada on na realne problemy, jakie pojawiały się przy dotychczasowym stosowaniu specustawy. Mówimy o przypadkach, w których właściciele byli zmuszani do opuszczenia nieruchomości, nie mając nawet zaliczki odszkodowania. Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które to eliminują - m.in. obowiązek wszczęcia postępowania odszkodowawczego równolegle z decyzją lokalizacyjną oraz możliwość wypłaty zaliczki w wysokości 85% odszkodowania. To realna gwarancja dla obywateli.

    Trzeba również zauważyć odejście od nieefektywnych procedur, takich jak dodatkowe, często pozorne rokowania po wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Projekt przewiduje przyspieszenie postępowań przy jednoczesnym zachowaniu mechanizmów ochronnych, w tym minimalnego 120-dniowego okresu na wydanie nieruchomości.

    Zmiany dotyczą także tzw. inwestycji towarzyszących. Propozycja łagodzi dotychczasowe rygory, które blokowały inne procesy inwestycyjne na terenach objętych wariantami środowiskowymi, co w praktyce paraliżowało rozwój lokalny. To rozwiązanie korzystne i dla społeczności, i dla samorządów.

    W tym świetle należy podkreślić, że projekt daje szansę na lepsze zrównoważenie interesu państwa i interesu obywateli. Z jednej strony umożliwia prowadzenie kluczowej inwestycji infrastrukturalnej zgodnie z harmonogramem, z drugiej - ustanawia niespotykane dotąd w specustawach gwarancje prawne dla osób wywłaszczanych. Takie podejście sprawia, że inwestycja o strategicznym charakterze nie będzie budowana wbrew ludziom, lecz z poszanowaniem ich praw.

    Każda tak duża inwestycja musi być jednak prowadzona w dialogu z obywatelami. Społeczna akceptacja, przejrzystość procedur i udział samorządów w procesie decyzyjnym są warunkiem powodzenia całego przedsięwzięcia. Tylko wtedy CPK stanie się impulsem rozwojowym, a nie źródłem konfliktów i napięć.

    Z punktu widzenia Klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi projekt zasługuje na poparcie. Po pierwsze, daje większe bezpieczeństwo obywatelom, którzy tracą swoje nieruchomości. Po drugie, wprowadza większą przejrzystość i sprawiedliwość w mechanizmach odszkodowawczych. Po trzecie, przyspiesza proces inwestycyjny w sposób uporządkowany i zgodny z interesem publicznym.

    Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że realizacja CPK musi przebiegać w sposób racjonalny, z równym uwzględnieniem interesu społecznego, gospodarczego i ekologicznego. To inwestycja o dużym znaczeniu, ale nie może być prowadzona kosztem łamania praw obywateli ani nadmiernego obciążenia budżetu państwa.

    Dlatego klub PSL - Trzecia Droga popiera ten projekt i będzie uczestniczył w dalszych pracach, aby dopracować przepisy w duchu odpowiedzialności i przejrzystości. Dziękuję za uwagę.

Przebieg posiedzenia