10. kadencja, 40. posiedzenie, 3. dzień (11-09-2025)
Oświadczenia.
Poseł Teresa Pamuła:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu swoim oraz wiernych Kościoła pragnę uczcić doniosłą rocznicę 650-lecia powstania archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego, której główne obchody odbyły się 6 września 2025 r. we Lwowie, w których uczestniczyłam wspólnie z posłem Fryderykiem Kapinosem.
W tym dniu w Bazylice Metropolitalnej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zostało odprawione uroczyste Te Deum pod przewodnictwem legata papieskiego kard. Crescenzio Sepe, abp. Mieczysława Mokrzyckiego, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Tadeusza Wojda oraz biskupów i duchownych.
W wyjątkowym geście ekumenicznym i ukraińsko-katolickiej jedności bp pomocniczy greckokatolickiej archieparchii lwowskiej Wołodymyr Hruca odczytał list z gratulacjami od arcybiskupa większego kijowsko-halickiego Światosława Szewczuka, zwierzchnika Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. W liście podkreślono cenną tradycję wspólnego otwierania świątyń, gdy ich Kościół żył w podziemiu, co było znakiem solidarności i wiary w trudnych czasach.
Tradycja archidiecezji lwowskiej miała bardzo bogatą historię, przeżywając okresy rozwoju intelektualnego, kulturalnego oraz pluralizmu religijnego. Przetrwała okres zaborów, rozwinęła się w czasie II Rzeczypospolitej Polskiej, aż do zakończenia II wojny światowej. (Dzwonek)
W kwietniu 1946 r. ówczesny abp lwowski Eugeniusz Baziak został zmuszony do opuszczenia Lwowa przez władze sowieckie. Jednak archidiecezja lwowska nie została formalnie zlikwidowana, lecz jej tymczasową siedzibę przeniesiono do Lubaczowa, który znalazł się po stronie polskiej w województwie podkarpockim. Tu utworzył Administrację Apostolską w Lubaczowie.
Upadek Związku Radzieckiego i odzyskanie niepodległości przez Ukrainę w 1991 r. umożliwiły odrodzenie struktur Kościoła łacińskiego we Lwowie. Archidiecezja lwowska znów miała swoją siedzibę we Lwowie. Pierwszym metropolitą lwowskim został mianowany przez papieża Jana Pawła II abp Marian Jaworski, na którego zaproszenie w 2001 r. papież Jan Paweł II we Lwowie beatyfikował abp. Józefa Bilczewskiego, metropolitę lwowskiego. Ten okres stał się procesem odbudowy życia religijnego i odzyskiwania świątyń.
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Pani poseł, bardzo proszę zmierzać do końca.
Poseł Teresa Pamuła:
Od 2008 r. metropolitą lwowskim jest abp Mieczysław Mokrzycki, dawny sekretarz papieża Jana Pawła II i Benedykta XVI.
Jak podkreśla abp Mieczysław Mokrzycki, Kościół rzymskokatolicki na Ukrainie, mimo że pozostaje wyznaniem mniejszościowym, wciąż przeżywa tu wiosnę i nadal się rozwija.
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Dziękuję bardzo.
Poseł Teresa Pamuła:
Z tej doniosłej okazji rocznicy wyrażam wdzięczność wszystkim duchownym, świeckim, którzy przez wieki tworzyli archidiecezję lwowską...
Sekundę jeszcze.
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Pani już 1,5 minuty mówi.
Poseł Teresa Pamuła:
...pamiętając, że dziedzictwo Lwowa, podobnie jak całego Kresowego Wschodu, jest integralną historią Polski i Kościoła katolickiego. Bardzo dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia