10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego (druki nr 1217 i 1257).

Poseł Jacek Świat:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w pełni popiera przedstawioną uchwałę. To oczywiste, bo Ignacy Daszyński zaliczany jest do wąskiego grona ojców naszej niepodległości, a na to miano zapracował, jak mało kto, swoją półwieczną działalnością społeczną i polityczną. Nie będę tu przypominał szczegółów życiorysu Daszyńskiego, bo o tym mówi choćby sama uchwała. Natomiast może w trochę osobistym tonie chciałbym powiedzieć o tym, co mnie w tej postaci szczególnie ujmuje. Otóż zwraca uwagę nadzwyczajna aktywność Daszyńskiego. Poseł do parlamentu, działacz polskiego międzynarodowego ruchu robotniczego, redaktor czasopism, marszałek Sejmu itd., itp. Myślę, że tymi dokonaniami można by obdzielić kilka bardzo zacnych życiorysów. Budzi szacunek jego osobista odwaga i niezależność. Nie bał się ryzykować, nie dał się złamać kilkukrotnemu uwięzieniu. Nie bał się iść pod prąd, wchodzić w spory nawet z politycznymi przyjaciółmi, choćby z Piłsudskim. Towarzyszyła mu przy tym ogromna odpowiedzialność. Nie tylko brał na siebie ogromne wyzwania, ale także podkreślał znaczenie praworządności, dystansując się od wszelkiego radykalizmu i fanatyzmu. I wreszcie najważniejsze: łączył walkę o wolność Polski z propozycjami daleko idących reform społecznych. Reform, które z dzisiejszej perspektywy postrzegamy jako bardzo nowoczesne i bardzo dalekowzroczne. W jego myśli gwarantem przemian społecznych może być tylko silne, wolne państwo. Ale i odwrotnie, to państwo może być silne i wolne wolnością i pomyślnością jego obywateli.

    Daszyński, Piłsudski, Dmowski, Witos, Korfanty, Paderewski - te postacie układają się w niezwykłą plejadę myśli, temperamentów, obszarów aktywności spajanych wspólnym mianownikiem, czyli patriotyzmem. To połączenie pozwoliło nam, Polakom, odnieść historyczny sukces. Odzyskaliśmy niepodległość i potrafiliśmy z trzech zaborów skleić spójne państwo, państwo pewnie dalekie od ideału, ale zadziwiające swoim rozwojem i z roku na rok podnoszące jakość życia obywateli.

    Dlatego przy tej okazji nie mogę nie powiedzieć o próbach wygumkowania z naszej historii (Dzwonek) części tego dziedzictwa. Myślę o likwidacji Instytutu Myśli Narodowej im. R. Dmowskiego i I.J. Paderewskiego.

    Wysoki Sejmie! Te okrągłe rocznice urodzin i śmierci Ignacego Daszyńskiego, wielkiego socjalisty i patrioty, to dobra okazja, by przypomnieć tę postać i umocnić ją w zbiorowej świadomości. To także okazja, by przypomnieć, że tylko wolność, poszanowanie różnorodności i pluralizm to fundamenty silnego i sprawiedliwego państwa. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia