10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego (druki nr 1217 i 1257).

Poseł Marek Biernacki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypadł mi honor przedstawienia stanowiska klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego.

    Był on bez wątpienia osobą wyjątkową. Dorastał w cieniu przegranego powstania styczniowego. Całe życie poświęcił pracy na rzecz odrodzenia ojczyzny. Miał bardzo wyraziste poglądy. Był socjalistą, walczył o prawa robotników. Daleko było mu jednak do ideologicznego dogmatyzmu. Był przeciwny rewolucyjnym metodom.

    Jako przywódca Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego zasiadał w austriackiej Radzie Państwa. W wiedeńskim parlamencie zasłynął jako świetny mówca poddający bezwzględnej krytyce panującą w Galicji sytuację społeczną, gospodarczą i polityczną. Marzył o niepodległej i socjalistycznej Polsce. Zakładał, że można do niej zmierzać poprzez stopniowe polepszanie kondycji klasy robotniczej i wychowywanie robotników do bycia obywatelami. Innej drogi jak poprzez udział robotników w życiu politycznym nie widział. Ten realizm towarzyszył Daszyńskiemu przez całą jego drogę polityczną.

    7 listopada 1918 r. w Lublinie zawiązał się Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej. Premierem tego rządu został właśnie Ignacy Daszyński. Polityk skierował wówczas do Polaków manifest, aby nie czekając biernie na obrót spraw, wzięli je w swoje ręce, budując tym samym niepodległe państwo. W niepodległej Polsce jego doświadczenie parlamentarne miało trudne do przecenienia znaczenie. W razie konieczności nie stronił od jednoznaczych rozstrzygnięć. Nie wahał się poprzeć zamachu majowego Piłsudskiego, jednak jako marszałek Sejmu nie akceptował działań naruszających zasady praworządności.

    Kim był Daszyński? Był socjalistą, patriotą, państwowcem, jednak przede wszystkim był politykiem o niezależnym charakterze, stawiającym ponad wszystko dobro Rzeczypospolitej. Po jego śmierci w 1936 r. konserwatywny ˝Czas˝, jakże daleki od linii politycznej Daszyńskiego, napisał, że pozostanie po nim pamięć niestrudzonego bojownika idei, o które walczył z dobrą wiarą, i szczerego patrioty.

    Nie sposób nie poprzeć uchwały ustanawiającej rok 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia