10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego (druki nr 1217 i 1257).

Poseł Paulina Matysiak:

    Tak, zmienimy trochę klimat, panie marszałku.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem uchwały jest upamiętnienie postaci niezwykle ważnej dla historii Polski, Ignacego Daszyńskiego. To człowiek, który całym swoim życiem udowodnił, że patriotyzm i troska o dobro wspólne nie stoją w sprzeczności z walką o prawa pracownicze, o wolność i o demokrację.

    Daszyński był jednym z tych, którzy w trudnych czasach niewoli potrafili połączyć idee niepodległościowe z ideami społecznymi. Współtworzył Polską Partię Socjalno-Demokratyczną Galicji i Śląska Cieszyńskiego, walcząc o poprawę losu robotników, o równość i o sprawiedliwość społeczną. Dzięki jego autorytetowi mogły rozwijać się organizacje strzeleckie Józefa Piłsudskiego, co stało się fundamentem późniejszych Legionów Polskich. W 1918 r. stanął na czele Tymczasowego Rządu Ludowego RP w Lublinie, pierwszego niezależnego od zaborców polskiego rządu, który w programie zawarł nie tylko wolność polityczną, ale także prawa społeczne: 8-godzinny dzień pracy, prawa wyborcze kobiet, ochronę pracy dzieci. To była wizja państwa nowoczesnego i sprawiedliwego.

    Jako wicepremier Rządu Obrony Narodowej w 1920 r. współtworzył jedność narodową w obliczu bolszewickiego zagrożenia. W Sejmie Ustawodawczym zabiegał, by w konstytucji z 1921 r. znalazły się zapisy o ubezpieczeniach społecznych i zakazie pracy dzieci. To rozwiązania, które dzisiaj uważamy za oczywiste, ale które wówczas były prawdziwą rewolucją społeczną. Jako marszałek Sejmu bronił demokracji parlamentarnej i wolności prasy. Był głosem mniejszości, obrońcą edukacji obywatelskiej i przeciwnikiem wszelkiego autorytaryzmu.

    Dlatego uważam, że ustanowienie roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego jest nie tylko oddaniem należnego hołdu jednemu z ojców niepodległości, lecz także przypomnieniem, że wolność i demokracja muszą zawsze iść w parze z troską o prawa obywatelskie i społeczne. To lekcja, z której także dzisiaj powinniśmy wyciągnąć wnioski. Koło Poselskie Razem z pełnym przekonaniem będzie głosowało za tym, żeby rok 2026 był Rokiem Ignacego Daszyńskiego. Dziękuję wnioskodawcom za złożenie tego projektu. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia