10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego (druki nr 1219 i 1258).

Poseł Barbara Okuła:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Życiorys Sergiusza Piaseckiego jest wyjątkowo barwny i nie jest opowiadaniem dla grzecznych dzieci. Ciężkie dzieciństwo, bójki, brak środków do życia, tułaczka po świecie, chwytanie się najróżniejszych zajęć, w tym udział w światku przestępczym. Ten czas opisał w książce ˝Żywot człowieka rozbrojonego˝.

    Druga twarz Sergiusza Piaseckiego to udział w obronie Warszawy w 1920 r. i kilka lat pracy na rzecz polskiego wywiadu. Przeszłość jednak powróciła, a wymiar sprawiedliwości upomniał się o swoje. Piasecki spędził więc kolejne lata w polskim więzieniu. I to tam nastąpiła ta fascynująca, inspirująca przemiana. Nauczył się poprawnej polszczyzny i odkrył w sobie talent literacki. W więzieniu napisał bestseller przedwojennej Polski, ˝Kochanek wielkiej niedźwiedzicy˝, który stał się najczęściej kupowaną książką roku, tłumaczoną na 15 języków obcych. Ta książka otworzyła mu drzwi więzienia.

    Podczas niemieckiej okupacji Sergiusz Piasecki został dowódcą oddziału specjalnego Armii Krajowej. Po wojnie i zajęciu Polski przed Sowietów udało mu się umknąć na emigrację. Tam wiele pisał, a jego radykalny antykomunizm spowodował, że został objęty całkowitym zakazem przez cenzurę PRL-u. Szczególnie ˝Zapiski oficera Armii Czerwonej˝, przenikliwie ukazujące mentalność ludzi ukształtowanych przez rosyjskie imperium, były świetną lekcją wychowawczą, dlaczego nie wolno dać się zsowietyzować. Powieść jest przede wszystkim psychologicznym obrazem typowego przedstawiciela mentalności czasów sowieckich, który nie potrafi zdobyć się na samodzielne myślenie, jest przestraszony i bezkrytycznie posłuszny ideologii bolszewickiej oraz pełen nienawiści do tych, którzy myślą inaczej i posiadają więcej.

    Sergiusz Piasecki to postać niejednoznaczna i wielowymiarowa. Jest przykładem niepokornego awanturnika, który z nizin społecznych własną pracą, talentem i sprytem awansuje na wybitną postać.

    Człowiek wolny jest wtedy, kiedy potrafi powiedzieć prawdę, choćby miała go ona kosztować życie - ten cytat jest nie tylko wspomnieniem jego odwagi, ale też wezwaniem dla nas wszystkim, byśmy w życiu publicznym wybierali uczciwość i niezależne myślenie.

    Chciałabym jeszcze opowiedzieć pewną historię. Kiedy Piasecki wyszedł z więzienia i przebywał nad jeziorem Narocz, wykonano mu fotografię, po zobaczeniu której powiedział, że chce, aby to zdjęcie było inspiracją do wykonania jego pomnika. Taki pomnik powstał, został wykonany i czeka w Białymstoku na odpowiedni moment, żeby go pokazać światu. Mam nadzieję, że ten moment nastąpi właśnie w 2026 r. - Roku Sergiusza Piaseckiego. Zdradzę państwu, że ja ten pomnik widziałam i mogę zapewnić, że w pełni odzwierciedla osobowość Piaseckiego. Na pewno warto będzie przyjechać na Podlasie, żeby go zobaczyć. Jestem przekonana, że w każdym z nas wzbudzi inne emocje. Tak samo jak emocje wzbudzają już od ponad 30 lat nieprzerwanie wystawiane w białostockim Teatrze Dramatycznym zapiski oficera Armii Czerwonej. (Dzwonek)

    Klub Parlamentarny Polska 2050 będzie głosował za tą uchwałą. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia