10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego (druki nr 1219 i 1258).

Poseł Daria Gosek-Popiołek:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt uchwały dotyczy pisarza, i mówię to z całą odpowiedzialnością, wyjątkowego. Bo chociaż Sergiusz Piasecki pisał po polsku, to polskiego nauczył się dopiero jako dorosły człowiek, w dodatku w trakcie odsiadki w więzieniu. Dopiero w nim zaczął pisać po polsku. Sam wspominał to tak: Chodziłem do szkoły rosyjskiej. Na granicy posługiwałem się wyłącznie tą mową. W więzieniu istnieje specjalna gwara. Otrzymywałem jedno z popularnych pism literackich. Uważnie podpatrywałem budowę zdań. Po latach pobytu na Świętym Krzyżu dostałem podręcznik gramatyki. To był mój przewodnik. Zabrałem się do pisania. Szło. Palił się we mnie olbrzymi pożar tamtego życia. Wyzyskiwałem każdą chwilę, zapisując grube bruliony.

    Sławę literacką przyniósł mu napisany w więzieniu ˝Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy˝ - powieść łotrzykowska na motywach autobiograficznych, której akcja dzieje się na polsko-sowieckim pograniczu. Książka okazała się wielkim bestsellerem. Była wielokrotnie wydawana i wznawiana po polsku i w wielu innych językach. Po wojnie Piasecki bezskutecznie próbował uzyskać z ogromnych nakładów książki tantiemy. Myślę, że warto to przypomnieć w kontekście tantiem dla twórców, ustawy, którą tak niedawno przyjmowaliśmy na tej sali. Podczas wojny Piasecki był współpracownikiem Armii Krajowej. Dzięki niemu udało się odzyskać archiwum dokumentujące zbrodnię katyńską zgromadzone przez Józefa Mackiewicza. I warto zwrócić uwagę, że to już druga osoba zaangażowana w ujawnienie prawdy o sowieckim mordzie na polskich oficerach, o której dzisiaj na tej sali dyskutujemy.

    Dzisiaj Piasecki jest postacią ważną, zwłaszcza dla środowisk konserwatywnych i prawicowych, ale myślę, że jest to trochę niesłuszne, bo pisarzem był znakomitym i zasługuje na szerszą publiczność. Koalicyjny klub Lewicy poprze oczywiście ten projekt uchwały. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia