10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Polskiego Radia (druki nr 1216 i 1259).

Poseł Aleksandra Leo:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wyrażam pełne poparcie dla uchwały ustanawiającej rok 2026 Rokiem Polskiego Radia w setną rocznicę rozpoczęcia regularnej emisji programu.

    Ta uchwała jest mi szczególnie bliska, bo w Polskim Radiu, tzw. dużym radiu przy al. Niepodległości, od lat 90. spędziłam większą część mojego dzieciństwa i znałam tam praktycznie każdy kąt. To jest kawałek mojej historii.

    A teraz trochę historii Polskiego Radia, bo to historia całej polskiej radiofonii. 1 lutego 2025 r. inżynier Roman Rudniewski wypowiedział pierwsze słowa do mikrofonu: tu próbna stacja radionadawcza PTR, fala 385 metrów. Kilka miesięcy później powstała spółka Polskie Radio, a 18 kwietnia 1926 r. padły słynne słowa Janiny Sztompkówny: halo, halo, tu Polskie Radio Warszawa, fala 480. Od tego momentu Polskie Radio zaczęło towarzyszyć Polakom w ich codziennym życiu. Już w latach 30. radio rozwijało się błyskawicznie. Transmitowało konkursy chopinowskie i wydarzenia sportowe. Powstawały rozgłośnie regionalne w całym kraju, a nadajnik w Raszynie był wówczas najpotężniejszy w całej Europie, bo obejmował zasięgiem niemal całą Polskę. Podczas II wojny światowej radio odegrało rolę nie do przecenienia. Choć stacja w Raszynie została wysadzona, to Warszawa II nadawała aż do 23 września 1939 r., transmitując m.in. słynne przemówienia prezydenta Stefana Starzyńskiego. Później Polskie Radio zeszło do konspiracji. Okupant wiedział, jak ważną siłę miało to medium, więc zakazał Polakom słuchania radia pod groźbą śmierci.

    Polskie Radio to nie tylko relacje z dramatycznych wydarzeń, ale również kultura najwyższej próby. Z radiem współpracowali wybitni pisarze i artyści, tacy jak Maria Dąbrowska, Jarosław Iwaszkiewicz, Stefan Jaracz czy Władysław Szpilman. To także kultowe audycje: ˝Wesoła Lwowska Fala˝, ˝Matysiakowie˝, ˝Lato z Radiem˝ czy ˝Lista przebojów Programu Trzeciego˝.

    Dziś Polskie Radio nadaje nie tylko poprzez tradycyjne fale, lecz także w systemie DAB+ i w Internecie. Dzięki swoim programom tematycznym i portalowi Polskie Radio 24 pozostaje ważnym źródłem wiedzy, kultury i emocji. To medium, które jednoczy pokolenia: od pierwszych słuchaczy w latach 20. po dzisiejszych odbiorców w cyfrowym świecie. Rok 2026 będzie więc okazją, by oddać hołd wszystkim twórcom i pracownikom Polskiego Radia. Radia, które od 100 lat kształtuje naszą wyobraźnię, wzrusza (Dzwonek), informuje i jednoczy.

    Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera ten projekt i apeluje o jego przyjęcie. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia