10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica (druki nr 1116 i 1288).

Poseł Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony):

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Konfederacji nt. poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica.

    Czy Stanisław Staszic zasłużył na to, by zostać wybrany przez Sejm na patrona roku 2026? Odpowiedź nie jest prosta.

    Stanisława Staszic to wybitny przedstawiciela polskiego oświecenia. Urodził się w 1755 r. w Pile, był człowiekiem wielu talentów - pisarzem, filozofem, geologiem i ministrem stanu. Jego działalność miała ogromny wpływ na rozwój nauki, edukacji oraz przemysłu w Polsce. Dziś powiedzielibyśmy, że był człowiekiem renesansu, w pełnym tego słowa znaczeniu. Jako pionier spółdzielczości rolniczej miał nieoceniony wpływ na rozwój tego rodzaju przedsiębiorczości w Polsce. Jako pierwszy Polak prowadził naukowe badania Tatr. Jego prace geologiczne, takie jak ˝O ziemiorództwie Karpatów˝ i ˝Mapa geologiczna Polski˝, stanowią do dziś fundament polskiej geologii.

    Stanisław Staszic nie bał się poruszać trudnych tematów. W swoich dziełach, takich jak ˝Przestrogi dla Polski˝ z 1790 r. i ˝O przyczynach szkodliwości żydów i o środkach usposobienia ich, aby się społeczeństwu użytecznymi stali˝ z 1815 r., poruszał tematy, które z dzisiejszego punktu widzenia mogą wydawać się wręcz antysemickie. Staszic był więc także wielkim orędownikiem wolności słowa.

    Ustanowienie roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica to niezwykle ważna inicjatywa. Przypominać ma współczesnym o jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia, o wielkim patriocie. W 2026 r. przypada 200. rocznica jego śmierci. Jeśli ustanowienie przez Sejm roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica jest jednym ze sposobów na przypomnienie Polakom o dorobku Stanisława Staszica, to warto to zrobić.

    Klub Konfederacji zagłosuje za przyjęciem poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica.

Przebieg posiedzenia