10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

22. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (druki nr 1218 i 1368).

Poseł Aleksandra Leo:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wyrażam poparcie dla projektu uchwały, która ustanawia rok 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego - w dwusetną rocznicę jego śmierci.

    Józef Maksymilian Ossoliński był człowiekiem renesansowych pasji, bibliofilem, pisarzem, historykiem i politykiem, ale przede wszystkim twórcą jednej z najważniejszych instytucji polskiej kultury: Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, czyli Ossolineum. Zgromadził olbrzymi księgozbiór, który liczył kilka tysięcy książek, rękopisów, map, rycin i dzieł sztuki. W 1817 r. za zgodą cesarza Austrii doprowadził do powstania we Lwowie publicznej biblioteki i instytutu naukowego, którego celem było zachowanie i rozwijanie polskiej kultury w trudnym czasie zaborów. Ossolineum szybko stało się jednym z filarów naszej tożsamości narodowej.

    Ossoliński nie był tylko kolekcjonerem książek, był także autorem prac historycznych, tłumaczem literatury antycznej i twórcą pierwszych opracowań krytyczno-literackich. Publikował w najważniejszych czasopismach epoki, angażował się w życie naukowe i w życie polityczne, bronił uczestników działań niepodległościowych przed represjami i wspierał repolonizację Uniwersytetu Lwowskiego. W jego myśleniu przewodnia była idea: kultura i wiedza są niezbędne, by przetrwała wspólnota narodowa pozbawiona własnego państwa.

    Dzieło Ossolińskiego - Ossolineum - przetrwało rozbiory, wojny, przetrwało przesiedlenia. Po II wojnie światowej część zbiorów została przeniesiona do Wrocławia, gdzie instytucja funkcjonuje do dziś jako jedno z najważniejszych centrów polskiej humanistyki. To najlepszy dowód na trwałość jego wizji i mądrość założyciela.

    Rok 2026 jako Rok Józefa Maksymiliana Ossolińskiego będzie wyrazem uznania dla człowieka, który swoją pasją i pracą zbudował pomnik trwalszy niż ze spiżu - narodową książnicę, dzięki której polska kultura nie zginęła w czasach niewoli.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 apeluję o przyjęcie tej uchwały jednogłośnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia