10. kadencja, 41. posiedzenie, 1. dzień (24-09-2025)

22. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (druki nr 1218 i 1368).

Poseł Daria Gosek-Popiołek (tekst niewygłoszony):

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Muszę przyznać, że osobiście nie jestem wielką zwolenniczką upamiętniania na tej sali arystokratów żyjących ponad 2 stulecia temu. Z nielicznymi wyjątkami. I takim wyjątkiem jest Józef Maksymilian Ossoliński. Nie dlatego, że pochodził ze znamienitego rodu, nie dlatego, że zgromadził ogromny majątek albo że był przyjacielem wiedeńskich ministrów, ale dlatego, że jego działania miały ogromne znaczenie dla zachowania najważniejszych zabytków polskiej literatury.

    Po III rozbiorze język polski zniknął z przestrzeni publicznej, w urzędach i szkołach został zastąpiony przez języki zaborców i tworzenie instytucji gromadzących wydawnictwa w języku polskim stało się niezwykle ważne dla zachowania i przetrwania polskiej kultury. Dlatego założony w 1817 r. Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, któremu przekazał swoje prywatne zbiory i który finansował własnym majątkiem, był tak ważny.

    Ossolineum było pod zaborami jednym z najważniejszych ośrodków polskiego życia intelektualnego i kulturalnego. Prowadziło też i prowadzi do dzisiaj (chociaż już we Wrocławiu) działalność naukową, edukacyjną i wydawniczą. W jego zbiorach znajdują się między innymi starodruki ˝Pieśni˝ Kochanowskiego, ˝De revolutionibus˝ Kopernika czy rękopis ˝Pana Tadeusza˝.

    Ossolineum było instytucją kluczową dla przetrwania polskiego języka i polskiej kultury. Dlatego Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy poprze projekt uchwały ustanawiającej rok 2026 rokiem twórcy Ossolineum.

Przebieg posiedzenia