10. kadencja, 41. posiedzenie, 2. dzień (25-09-2025)
23. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Państwo Posłowie! Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że jest to pierwszy rok we współczesnej historii, kiedy rząd polski przeznaczył tak olbrzymie środki na ochronę ludności i obronę cywilną. W tym roku, oprócz środków, którymi dysponuje minister spraw wewnętrznych, Ministerstwo Zdrowia, Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych, przeznaczyliśmy 5 115 150 tys. zł. Jak pan poseł powiedział, 1 stycznia zaczęła obowiązywać ustawa o ochronie ludności. Natomiast 27 maja tego roku przyjęliśmy program ochrony ludności. Zgodnie z rozdziałem 6 tego programu w sposób przejrzysty i transparentny opisujemy podział środków finansowych, które będą wydawane zarówno na poziomie wojewódzkim, jak i centralnym. Kryteria podziału środków w ramach tego programu przewidują kwoty od 80 do 90%, które będą wykorzystywane przez województwa z podziałem na samorządy, natomiast 10-20% zostało przeznaczone na zadania ponadlokalne, inwestycje pilotażowe oraz strategiczne i centralne.
Następnie ta pula środków, czyli te 5 115 150 tys. zł, została podzielona według następujących kryteriów: ogólna liczba mieszkańców województw, wskaźnik urbanizacji, tj. liczba województw, mieszkańców miast do ogólnej liczby mieszkańców, wskaźnik zwiększonego bezpieczeństwa na wschodniej granicy Polski w ramach programu Tarcza Wschód - to województwa: lubelskie, podlaskie, podkarpackie, warmińsko-mazurskie i część województwa mazowieckiego. Dla tych województw środki zostały zwiększone o 20%. I miasto stołeczne Warszawa, które przy podziale traktowane było jako odrębne województwo z uwzględnieniem wskaźników urbanizacji i ogólnej liczby mieszkańców.
Otrzymano ostateczny podział na pulę wojewódzką - ponad 90% i centralną - niecałe 10%. Następnie uzgodniono podział z Ministerstwem Obrony Narodowej, bo wiemy, że te 5115 mln to 0,15% środków przeznaczonych na bezpieczeństwo. Te uzgodnienia nastąpiły 26 czerwca i przekazano informacje o wysokości limitu wojewodom 11 lipca. 26 lipca br. minister finansów dokonał stosownych przeniesień między częściami budżetu i od tego momentu możemy mówić o wykorzystywaniu środków finansowych.
Poszczególne województwa otrzymały następujące kwoty. Postaram się mówić w milionach: województwo dolnośląskie - 356 mln, kujawskopomorskie - 239 mln, lubelskie - 278 mln, lubuskie - 119 mln, łódzkie - 283 mln, małopolskie - 388 mln, mazowieckie bez Warszawy - 452 mln, opolskie - 108 mln, podkarpackie - 279 mln, podlaskie - 161 mln, pomorskie - 284 mln, śląskie - 529 mln, świętokrzyskie - 132 mln, warmińsko-mazurskie - 191 mln, wielkopolskie - 410 mln, zachodniopomorskie - 204 mln, Warszawa - 213 mln i środki w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - 487,5 mln. Na rok 2026 kwota dodatkowych środków z przeznaczeniem na ochronę ludności i obronę cywilną została już zaplanowana i będzie jeszcze wyższa niż w roku bieżącym, ponieważ wyniesie ok. 5,5 mld zł, a dokładnie 5 461 800 tys. zł. Te środki będą w podobny sposób podzielone między województwa.
Natomiast odnosząc się do tego, jak wygląda w tej chwili realizacja tego zadania, chciałem powiedzieć, że obecnie trwa proces składania wniosków o inwestycje przez jednostki samorządu terytorialnego do wojewodów oraz zatwierdzenie inwestycji w MSWiA. Na dzień 24 września 2025 r., to dane na wczoraj, zaopiniowano 1298 inwestycji budowlanych zgłoszonych za pośrednictwem wojewodów. Pozytywnie zaopiniowano 1143 inwestycje. Oprócz tego trwają prace nad opiniowaniem inwestycji majątkowych powyżej 50 tys. zł. Do MSWiA wpłynęło dokładnie 6240 wniosków.
Chciałem powiedzieć, że na tę chwilę mamy zaangażowaną decyzjami, a więc podpisanymi umowami, kwotę już dokładnie 706 mln zł, natomiast łączne zaangażowanie środków w postaci przygotowanych decyzji i podpisanych umów to kwota 1380 mln zł. To są środki, które zostały przekazane do wojewodów, czyli pula ok. 4,7 mld zł, ponieważ, jak powiedziałem, 480 mln zł znajduje się w dyspozycji ministerstwa spraw wewnętrznych. Stosowne umowy również podpisuje ministerstwo, dlatego że ministerstwo w ramach tych środków będzie budowało tzw. system bezpiecznej łączności.
Podejmujemy działania, aby te środki były w sposób właściwy wykorzystane, dlatego że wprowadziliśmy w ministerstwie podobny system, jaki był w czasie powodzi, a więc codziennie wojewodowie informują departamenty zarządzania kryzysowego o ilości podpisanych umów, o środkach, które po prostu zostały przekazane, o podpisanych umowach. Jednocześnie codziennie przekazujemy również do Ministerstwa Obrony Narodowej propozycje stosownych umów i zadań, które gminy chcą realizować, z jednego względu, że zgodnie z ustawą wszystkie środki powinny być traktowane jako środki na obronność - mówimy o tych 5115 mln zł - i ich wydatkowanie musi być uzgodnione przez zespół, w którym znajdują się przedstawiciele MSWiA i Ministerstwa Obrony Narodowej. Dziękuję bardzo.
(Poseł Tomasz Kostuś: Dziękujemy.)
Przebieg posiedzenia