10. kadencja, 41. posiedzenie, 2. dzień (25-09-2025)

29. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (druki nr 1607 i 1698).

Poseł Dorota Marek:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

    Celem tej nowelizacji jest wprowadzenie do systemu prawnego zasady fakultatywności nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń w określonych sytuacjach. Obowiązujące dziś przepisy przewidują obligatoryjne karanie zakładów ubezpieczeń za każde opóźnienie w wypłacie odszkodowania, za każdy przypadek nieterminowej odpowiedzi w postępowaniach dotyczących szkód. W praktyce oznacza to, że organ nadzoru, czyli Komisja Nadzoru Finansowego, niezależnie od charakteru naruszenia, jego skali czy realnych skutków musi sięgać po ten sam instrument, po karę pieniężną.

    Szanowni Państwo! Takie rozwiązanie do tej pory stało w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i nie odzwierciedla standardów przyjętych w innych sektorach rynku finansowego. W przypadku ustawy o funduszach inwestycyjnych, ustawy o obrocie instrumentami finansowymi czy ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej organ nadzoru dysponuje możliwością wyboru. Może nałożyć karę, ale nie musi. Może sięgnąć po inne, często bardziej skuteczne środki nadzorcze, takie jak zalecenia czy rekomendacje. Projekt, nad którym dziś debatujemy, wprowadza spójność w tym zakresie. Zakłada, że kara pieniężna powinna być środkiem ostatecznym, stosowanym w sytuacjach, gdy naruszenie prawa jest poważne i wymaga zdecydowanej reakcji. Jednocześnie daje organowi nadzoru elastyczność, możliwość dostosowania sankcji do rzeczywistych okoliczności sprawy.

    Chciałabym podkreślić, że zmiany te nie oznaczają przyzwolenia na naruszanie prawa przez zakłady ubezpieczeń. Komisja Nadzoru Finansowego nadal będzie dysponować całym katalogiem narzędzi nadzorczych, a przy istotnych, uporczywych lub powtarzających się naruszeniach kary pieniężne nadal będą mogły być nakładane. Różnica polega na tym, że nadzór nie będzie zmuszony karać zawsze i za wszystko, także w sytuacjach, gdy przewinienie ma charakter często formalny, marginalny, bez znaczenia dla ochrony interesu ubezpieczonych.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy, który popieramy, ma charakter deregulacyjny. Upraszcza on system sankcji, przywraca równowagę między obowiązkami zakładów ubezpieczeń a kompetencjami nadzorcy, a także wzmacnia racjonalność i skuteczność działań Komisji Nadzoru Finansowego. Warto zauważyć, że projektowane rozwiązania nie obciążają ani budżetu państwa, ani przedsiębiorców z sektora MŚP. Odnoszą się one wyłącznie do dużych instytucji finansowych, które i tak pozostają pod stałym nadzorem komisji.

    Jako klub parlamentarny uważamy, że prawo powinno być nie tylko surowe, ale przede wszystkim rozsądne. Obowiązek automatycznego nakładania kar w każdej, nawet najmniej znaczącej, sytuacji nie buduje zaufania do systemu prawa, lecz prowadzi do nadmiernego formalizmu i sztywności. Naszym zdaniem nadzór powinien mieć swobodę oceny i możliwość dobrania adekwatnej sankcji, a to właśnie zapewnia niniejszy projekt. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia