10. kadencja, 41. posiedzenie, 2. dzień (25-09-2025)

36. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry (druki nr 1721 i 1736).

Poseł Urszula Pasławska (tekst niewygłoszony):

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Jako przewodnicząca Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa popieram utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. Ta inicjatywa ma ogromny potencjał, przyczyni się nie tylko do ochrony przyrody, ale także do rozwoju Pomorza Zachodniego. Kluczowe jest jednak wysłuchanie argumentów wszystkich stron, ponieważ pojawiają się także obawy, głównie ze strony lokalnych samorządów. Z uwagi na sąsiedztwo niemieckiego parku krajobrazowego potrzebne będą także transgraniczne rozwiązania legislacyjne, które zapewnią spójność działań po obu stronach. Dolina Dolnej Odry z jej fluwiogenicznymi torfowiskami niskimi jest największym tego typu ekosystemem w Europie Środkowej i Zachodniej. To mozaika siedlisk setek rzadkich gatunków roślin i zwierząt, które nie występują w innych miejscach tej części kontynentu. Utworzenie parku narodowego zapewni temu miejscu najwyższy możliwy poziom ochrony w celu zachowania dla przyszłych pokoleń.

    Status parku narodowego to również szansa na rozwój, a marka parku narodowego posiada ogromny potencjał turystyczny, który ma szansę stać się prawdziwym impulsem rozwojowym lokalnej przedsiębiorczości i gospodarki. Nie bez znaczenia jest także dobra współpraca sąsiedzka. Po drugiej stronie granicy znajduje się niemiecki park narodowy. Podejmując decyzję, stworzymy więc jeden kompleks terenów chronionych. Rzecz w tym, że prawo niemieckie jest mniej restrykcyjne od polskiego w kwestii użytkowania terenów parków narodowych przez rolników czy turystów. Być może warto zatem podjąć dyskusję nad wprowadzeniem do polskiego systemu ochrony przyrody dodatkowego modelu parku narodowego na wzór niemiecki. Tym bardziej że podobne obawy zgłaszały lokalne samorządy, głównie gmina Gryfino.

    Należy zauważyć, że argumenty przeciw nie są do końca bezpodstawne. Pojawiają się pytania o zbyt restrykcyjne ograniczenia, o różne koncepcje naukowe co do zarządzania wodami i - jak wspomniałam - o różnice w prawodawstwie polskim i niemieckim. Kluczową kwestią są konsultacje społeczne, szczególnie z samorządem gminy Gryfino, który ma odmienne podejście w kwestii naturalizacji terenu, przede wszystkim w celu podjęcia ostatecznej decyzji, czy obszar gminy Gryfino ma być wyłączony ze strefy parku narodowego.

    Dlatego tworząc Park Narodowy Doliny Dolnej Odry, warto jeszcze dopracować szczegóły: przeprowadzić analizę ekonomiczną, oszacować koszty naturalizacji i odbudowy infrastruktury hydrotechnicznej, a także rozważyć bardziej elastyczny model prawny. Być może rozwiązaniem będzie stworzenie nowego modelu parku narodowego na wzór niemiecki, który łączyłby stabilność administracyjną i centralne finansowanie z łagodniejszymi restrykcjami dla mieszkańców i turystów.

    Inaczej mówiąc, utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry to konieczność. Należy jednak to zrobić w duchu kompromisu, z szacunkiem dla lokalnych społeczności, tak by to unikatowe miejsce zyskało należytą ochronę, ale z jednoczesną korzyścią dla mieszkańców i lokalnej gospodarki.

Przebieg posiedzenia