10. kadencja, 41. posiedzenie, 2. dzień (25-09-2025)

39. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia setnej rocznicy powstania Rodziny Wojskowej (druki nr 1709 i 1716).

Poseł Piotr Babinetz:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do projektu uchwały w setną rocznicę powstania Stowarzyszenia ˝Rodzina Wojskowa˝.

    Organizacja oparta na tradycjach niepodległościowych i wartościach rodzinnych powstała z inicjatywy marszałka Józefa Piłsudskiego w lutym 1925 r. w Warszawie, a skupiała żony, matki i córki żołnierzy zawodowych Wojska Polskiego. Integrowała ona środowisko rodzin żołnierskich, wzmacniała etos służby, przybliżała Polakom ojczystą historię i dbała o obywatelskie wychowanie młodzieży. Zabiegała o szacunek dla różnych poglądów, także kultur mniejszości narodowych. Kolejne zadania to pomoc ekonomiczna potrzebującym rodzinom wojskowym, umacnianie polskości na terenach przygranicznych, organizowanie przedstawień teatralnych, tworzenie ochronek i bibliotek. Stowarzyszenie ˝Rodzina Wojskowa˝, którego koła powstawały przy garnizonach, zyskało uznanie w środowisku wojskowym i cywilnym. Honorową przewodniczącą została marszałkowa Aleksandra Piłsudska, dama Orderu Virtuti Militari, a członkostwo otrzymała prezydentowa Michalina Mościcka. Radą naczelną kierowały kolejno żony generałów Wojska Polskiego, bohaterów wojen o niepodległość, m.in. przeciwko bolszewikom: Wincenta Konarzewska, zasłużona stworzeniem kaplicy Korpusu Kadetów we Lwowie, Hanna Hubicka, szefowa sekcji żeńskiej ˝Związku Broni˝ w Mińsku i Bobrujsku w obronie przed komunistyczną Rosją, odznaczona Krzyżem Virtuti Militari, Jadwiga Fabrycy, opiekunka cmentarza Orląt, obrońców Lwowa, i Wanda Norwid-Neugebauer, zasłużona w wywiadzie Legionów Polskich.

    Ważne było organizowanie kursów gospodarowania oraz zawodowych i umiejętnościowych, zasad zdrowego żywienia i higieny. Przy wsparciu kobiet przez oficerów, podoficerów i dowództwa jednostek wojskowych pod koniec lat 30. na kursach w zakresie łączności, obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej, pomocy sanitarnej, strzelania i ratownictwa przeszkolono ok. 8 tys. pań. II wojna światowa, okupacje niemiecka i sowiecka, a później lata moskiewskiej władzy przerwały działalność stowarzyszenia. W sensie ideowym w nurcie niepodległościowym kontynuowało je na uchodźstwie Stowarzyszenie Kombatantów Polskich. Natomiast w PRL pewne funkcje socjalne spełniała komunistyczna Liga Kobiet Rodzin Wojskowych, a potem Organizacja Rodzin Wojskowych. Po ponownym odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1991 r. reaktywowano Stowarzyszenie ˝Rodzina Wojskowa˝ nawiązujące do programu i idei z czasów II Rzeczypospolitej.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Obecne cele stowarzyszenia: ugruntowanie trwałości rodzin wojskowych oraz kształtowanie ich patriotycznych i obywatelskich postaw, a także integrowanie lokalnych społeczności cywilnych i wojskowych nabierają w czasie zagrożenia militarnego jeszcze większego znaczenia. Teraz szczególnie potrzebujemy mocnej narodowej wspólnoty. Dlatego stowarzyszenie zasługuje na wsparcie państwa polskiego i rozwój, a panie, począwszy od bohaterek naszej niepodległości, które je tworzyły, na wielki szacunek. Zorganizowane kobiety to potęga narodu - jak powiedział marszałek Piłsudski. Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera projekt uchwały w setną rocznicę powstania Stowarzyszenia ˝Rodzina Wojskowa˝. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia