10. kadencja, 42. posiedzenie, 3. dzień (09-10-2025)
19. i 20. punkt porządku dziennego:
19. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1749).
20. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1750).Poseł Zofia Czernow:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Państwo Ministrowie! Dyskusja o projekcie budżetu na 2026 r. winna zawierać ocenę sytuacji makroekonomicznej, która pozwoli odnieść projekt budżetu do szerokiego otoczenia gospodarczego i społecznego. To odniesienie jest konieczne, aby móc ocenić nie tylko realność założeń budżetowych, ale także, a może przede wszystkim, jaki będzie ich wpływ na rozwój polskiej gospodarki i warunki życia Polaków. Sytuacja makroekonomiczna Polski to głównie wzrost gospodarczy. Spodziewane jest utrzymanie wysokiego poziomu wzrostu - 3,5% PKB przy 3,4% w roku bieżącym. To prawie dwukrotnie szybszy wzrost niż w całej Unii Europejskiej. Warto przypomnieć, że w roku 2023 otarliśmy się prawie o recesję, albowiem nasza gospodarka osiągnęła prawie zerowy wzrost PKB. Kto o tym pamięta? Taką sytuację gospodarczą przejął rząd Donalda Tuska po 8 latach rządu w PiS. Było to zaledwie 2 lata temu, a dzisiaj to tajemnica, nikt o tym nie mówi. Panie Kuźmiuk, warto o tym pomyśleć.
(Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Panie pośle.)
(Poseł Joanna Borowiak: No właśnie, pani poseł: panie pośle Kuźmiuk.)
Po drugie, utrzymanie tempa wzrostu spożycia publicznego na poziomie 3,4% dzięki dobrej koniunkturze gospodarczej i korzystnej sytuacji na rynku pracy. Stopa bezrobocia utrzyma się na niskim poziomie, ok. 5%, co oznacza, że w tym obszarze jesteśmy liderem wśród krajów Unii Europejskiej. Średnioroczna inflacja osiągnie wartość 3%, a więc ulegnie dalszemu obniżeniu. Podkreślić przy tym należy, że w 2023 r. za rządów PiS wynosiła ona 11,4%, a wcześniej była jeszcze wyższa. Rząd Donalda Tuska podejmował wiele działań, aby ograniczyć rujnujący wpływ inflacji na kieszenie Polaków i na poziom ich życia. I to się udało. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia o 6,4% oznacza dalszą poprawę sytuacji materialnej polskich rodzin i ich zasobności, a także wzrost inwestycji o 8%.
Jak wynika z przedstawionych danych, budżet na 2026 r. opiera się na mocnych fundamentach. Jedną z podstawowych wielkości budżetu państwa są dochody budżetu państwa w kwocie ok. 649 mld zł, a w warunkach porównywalnych, na co pragnę zwrócić uwagę, to ok. 750 mld zł. Nie można bowiem zapominać, a dzisiaj panuje powszechne zapomnienie, że na skutek reformy finansów samorządowych od 2025 r. w kwocie dochodów ogółem śladowo występują dochody podatkowe PIT, a jest to niebagatelna kwota ponad 100 mld zł. Dochody te kierowane są bowiem bezpośrednio do samorządu i zasilają kasę samorządu. (Oklaski)
Wydatki budżetu państwa ustalono na rekordowo wysokim poziomie równym kwocie 919 mld zł. Wydatkowe priorytety rządu to głównie wzrost wydatków na ochronę zdrowia. Zabezpieczone duże środki w kwocie blisko 250 mld zł pozwolą przekroczyć minimalny wskaźnik określony w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który po raz pierwszy w roku bieżącym został osiągnięty i wynosi 6,5%, a w roku przyszłym wyniesie 6,81% PKB.
Rekordowe wydatki na obronę narodową - wynoszące ponad 200 mld zł, co stanowi wzrost o 13,5 mld - na modernizację armii i wsparcie systemu bezpieczeństwa.
Wsparcie przedsięwzięć rozwojowych Polski. Inicjatywy te będą finansowane z różnych źródeł, nie tylko z budżetu państwa, lecz także z Krajowego Planu Odbudowy, funduszy europejskich i innych. W tej grupie wydatków jest budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego, a także, co pragnę podkreślić, ważne inwestycje związane z energetyką jądrową. Inwestycje te, choć bardzo ważne i pilne dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, były regularnie odkładane przez rząd PiS. Już dłużej odkładać ich nie wolno.
Szczególne miejsce w projekcie budżetu zajmują wydatki socjalne. Pod tym względem zajmujemy szóste miejsce wśród krajów Unii Europejskiej i jesteśmy z tego dumni. Dotychczasowe programy socjalne, ale także nowe formy wsparcia Polaków wprowadzone w roku bieżącym, takie jak renta wdowia, świadczenia wspierające, dodatki dla osób z niepełnosprawnością i inne, mają pełne pokrycie w budżecie państwa. Wszystkie te wydatki są bardzo ważne, konieczne i pilne.
Przy tym podkreślić należy, że relacja państwowego długu publicznego do PKB ukształtuje się na poziomie 53,8%, pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55% określonego w ustawie o finansach publicznych. Niestety obsługa długu Skarbu Państwa bardzo poważnie obciąża budżet państwa. Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa wyniosą 90 mld zł, ale pamiętać przy tym należy, że prawie połowa z nich to skutki rozrzutnej polityki PiS. Trzeba wyraźnie postawić pytanie o poziom deficytu i rosnącego długu publicznego. Rząd ma pełną świadomość poziomu zadłużenia i odpowiedzialności za stan finansów publicznych. Należy tu jednak zwrócić uwagę na szczególną sytuację geopolityczną budżetu. Z jednej strony stoimy przed koniecznością realizacji ważnych i bardzo drogich inwestycji w obronę narodową, bezpieczeństwo energetyczne, wspieranie rozwoju gospodarki, innowacyjność, budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego przy równoczesnych wysokich nakładach na szeroko rozumianą sferę społeczną. Z drugiej strony to sprzyjający czas pozyskiwania funduszy, w tym także pożyczkowych z KPO. Jest to czas otwierający nowe możliwości rozwojowe gospodarki i jej konkurencyjności, tworzenia warunków i szans dla dalszego wzrostu potencjału gospodarczego i wsparcia społecznego. Nie możemy tego czasu zmarnować. Tych wydatków nie można bowiem odkładać w imię wzorcowych relacji wskaźników budżetowych. Celem nadrzędnym jest bowiem bezpieczeństwo Polski, rozwój gospodarki i potrzeby Polek i Polaków. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia