10. kadencja, 42. posiedzenie, 3. dzień (09-10-2025)
19. i 20. punkt porządku dziennego:
19. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1749).
20. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1750).Poseł Jarosław Zieliński:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Na bezpieczeństwie państwa i obywateli nie wolno oszczędzać, bo jeśli coś się zdarzy, to kosztuje to później znacznie więcej. To jest nie do odrobienia. Wszyscy z tą deklaracją co do zasady się zgadzają. Ale niestety muszę od razu na wstępie powiedzieć, że projekt budżetu na 2026 r. przygotowany przez rząd tej zasadzie zaprzecza. Miało być tak dobrze. Miały być podwyżki uposażeń, wynagrodzeń w służbach mundurowych podległych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji i przez niego nadzorowanych. Miały być dodatkowe środki na pokrycie kosztów dodatków mieszkaniowych. Miało być 13 mld zł na nowy program modernizacji. Byłby to pierwszy program, który by uchwaliła obecna koalicja, bo trzy programy poprzednie były programami rządu Prawa i Sprawiedliwości, na kwotę łącznie ponad 25 mld zł. Miała być poprawa warunków służby, tak żeby wreszcie uporać się z narastającym problemem wakatów w służbach mundurowych, zwłaszcza w Policji - największym problemem od wielu lat, co najmniej od 10-15 lat. Przypomnę, że w Komendzie Stołecznej Policji jest 24% wakatów, w całej Policji - ponad 11%. Tego nie było dotychczas. Mimo że problem oczywiście trwa dłużej, to w takiej skali nie występował.
Szanowni Państwo! Wysoki Sejmie! Nie ma niestety wzrostu środków finansowych, nakładów na służby mundurowe w projekcie budżetu na 2026 r. w stosunku do 2025 r. Z tych nominalnych liczb, które porównałem, wynika, że nawet jest niewielki spadek kwot, jeżeli chodzi o Policję i inne formacje mundurowe. Rząd w swoim materiale, który dzisiaj otrzymałem, pokazuje, że są lekkie wzrosty. Te wzrosty wynoszą 1-2%, w zależności od służby. Nawet gdyby przyjąć rządową metodologię liczenia, to oznaczałoby przecież tak naprawdę mniejsze możliwości finansowe służb - wobec inflacji, wobec wzrostu cen towarów i usług możliwości zakupu różnych urządzeń czy usług przez służby mundurowe będą po prostu mniejsze. Nie chcę tu wchodzić w dokładne liczby, bo trzeba będzie to porównać podczas prac w komisji, ale gdyby odjąć środki europejskie i środki, które są przewidziane na realizację ˝Programu ochrony ludności i obrony cywilnej˝, to na pewno nie ma wzrostu, a myślę, że w przypadku niektórych służb jest po prostu spadek.
Jest sprawa druga bardzo ważna, mianowicie zapowiadana ustawa modernizacyjna. Donald Tusk zapowiedział ją w trakcie kampanii prezydenckiej. Miało to być 13 mld zł na 4 lata dla czterech służb MSWiA. Rząd przyjął ten projekt, ale w Sejmie go nie ma. I teraz mamy taką sytuację, że uchwalamy budżet. On powinien określać środki finansowe na realizację tego programu, ale to się w czasie rozminęło. Szukałem tego w projekcie budżetu - może właśnie w programach wieloletnich, może w funduszach, może w rezerwach celowych. Nigdzie tego nie ma i oczywiście być nie może, skoro nie ma ustawy. A więc trzeba było zadbać o to - to jest do ministra spraw wewnętrznych i administracji adres i sprawa - żeby ta ustawa trafiła do Sejmu i była przygotowana, wypracowana, przegłosowana, przyjęta przez parlament przed ustawą budżetową, a przynajmniej łącznie z ustawą budżetową. Bo przecież środków finansowych na realizację tej ustawy by nie było, gdybyśmy nawet ją teraz uchwalili. Nie wiem, skąd wzięte miałyby być środki finansowe na te cele.
Podwyżka, na którą czekają funkcjonariusze, pracownicy cywilni Policji i innych służb mundurowych, jest taka sama jak w przypadku całej sfery budżetowej - 3%. To nie załatwi problemu wakatów, to nie spowoduje większej motywacji do wstępowania do służby, podejmowania pracy w formacjach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obywateli. Są to naprawdę bardzo poważne mankamenty, poważne problemy i nie ma możliwości rozwiązania ich bez zwiększenia środków finansowych, bez wyasygnowania większych kwot na te cele.
Ostatnia sprawa, którą zdążę poruszyć króciutko w tym swoim limitowanym wystąpieniu, to jest pytanie. Budżet jest skonstruowany... Wszystkie te wielotomowe materiały wczoraj przewertowałem, przeczytałem, prześledziłem. Im więcej tego jest, tym bardziej pusto w środku, jak się okazało. Oczywiście ta dziura budżetowa, ten deficyt o wszystkim przesądza, ale informacje są tak rozproszone, że prosiłbym pana ministra, żeby na piśmie, w formie pisemnej - bo inaczej będziemy słowo przeciw słowu kierowali - przedstawił zintegrowaną informację na temat środków finansowych, sposobu ich wykorzystania i dysponentów tych środków, jeżeli chodzi o fundusz związany z ochroną ludności i obroną cywilną kraju. To jest, przypomnę, 0,3% PKB na najbliższe 2 lata, a to oznacza, że w 2026 r. powinno być 17,2 mld zł. Kto tym pieniędzmi będzie dysponował, gdzie one są? Proszę przedstawić i dysponentów, i zadania, które będą w ramach tego realizowane. Bo dzisiaj oprócz wzmacniania siły polskiej armii, polskich Sił Zbrojnych nie ma drugiego ważniejszego zadania wobec zagrożeń, z którymi mamy do czynienia, niż właśnie wzmocnienie ochrony ludności i obrony cywilnej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia