10. kadencja, 44. posiedzenie, 3. dzień (07-11-2025)

35. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1855).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Bolesta:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność omówić wdrożenie europejskiego mechanizmu kontroli cen na granicach. To jest mechanizm, który potocznie nazywamy CBAM, czyli Carbon Border Adjustment Mechanism. Tak naprawdę chodzi o to, że ten mechanizm pozwoli nam na częściowe wyrównanie warunków konkurencji pomiędzy firmami, które produkują u nas w Polsce, w Unii Europejskiej, a nieuczciwą konkurencją, która nie wlicza kosztu emisji w przypadku produktów, które pochodzą z państw trzecich. Dzisiaj taki mechanizm nie istnieje, w związku z czym można sprowadzać produkty z państw trzecich, które są tańsze. Nie pozwala to firmom ulokowanym w Polsce czy szerzej: w Unii Europejskiej na transformowanie się w spokoju, na utrzymanie miejsc pracy, konkurencyjności. System, który wprowadzamy, ma być tarczą dla polskiego przemysłu.

    W pierwszym etapie mechanizm ten obejmie sześć grup produktów, tj. cement, żeliwo i stal, aluminium, nawozy, wodór i energię elektryczną. W tej chwili toczą się już prace w Unii Europejskiej nad rozszerzeniem tej listy produktów, żeby lepiej chronić przemysł, miejsca pracy i konkurencyjność. Pracujemy też nad uproszczeniami tego systemu.

    Wdrożenie tego systemu od 1 stycznia oznacza, że firmy importujące produkty zawierające tzw. ślad węglowy z państw trzecich będą musiały się zarejestrować i w rocznych cyklach rozliczać swoje emisje. Brak przedstawienia administracji takiego systemu CBAM będzie oznaczał, że pewnych kategorii produktów nie będzie można importować wcale, co nie tylko naruszy wszystkie łańcuchy dostaw i funkcjonowanie wielu branż w Polsce, ale też nie pozwoli na pobieranie opłat, które z tego tytułu trafiałyby do polskiego budżetu.

    Podsumowując: proszę o poparcie tego projektu, który pomaga odzyskiwać konkurencyjność polskim branżom przemysłu i przemysłowi europejskiemu, narażonym dzisiaj na nieuczciwą konkurencję ze strony państw trzecich. On pozwala na utrzymanie miejsc pracy, na rozwój konkurencyjnego i zielonego przemysłu w Europie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia