10. kadencja, 44. posiedzenie, 3. dzień (07-11-2025)

37. punkt porządku dziennego:

Rozpatrzenie wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi (druk nr 1882).

Poseł Marcin Józefaciuk:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Już czwarty raz debatujemy nad wnioskiem Rady Ministrów o wyrażenie zgody przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Rozumiem i popieram całym sercem potrzebę ochrony Polski i Polaków przed nielegalną migracją. Polska jest naszym domem, ojczyzną, a jej ochrona jest naszym zobowiązaniem, również na przyszłość.

    W ciągu ostatnich 2 miesięcy nie przyjęto wniosków od 66 cudzoziemców, a przyjęto od 16 osób z grup wrażliwych. Nie mamy danych umożliwiających porównanie tych liczb, ponieważ nie ma jeszcze analogicznego okresu, poza tym sytuacja jest zmienna, bardzo dynamiczna. Ograniczenie na pewno wpłynęło prewencyjnie, a konsekwencja działa odstraszająco. Jasne jest, że zawieszenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej będzie powodowało, i spowodowało, zmniejszenie zarówno liczby prób nielegalnego przekroczenia granicy, jak i złożonych i przyjętych wniosków.

    Jednakże nie jest to rozwiązanie konstruktywne, dlatego powinno być używane interwencyjnie. Ustawodawca określił czas możliwości ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za zgodą Wysokiej Izby na parę miesięcy - nie bez przyczyny.

    Prawo do złożenia wniosku jest prawem międzynarodowym oraz ma za zadanie ochronić człowieka, nie wykluczając ochrony państwa przyjmującego i jego obywateli. Możliwość odczasowego wyłączenia tego prawa pokazuje jednak elastyczne podejście do spraw migracyjnych i reagowanie na sytuacje nieprzewidziane w taki sposób, aby szybko uporać się z sytuacją, która się pojawiła. Bez wątpienia powód złożenia wniosku przez Radę Ministrów jest istotny i prawdziwy, ale też na tyle uniwersalny i niemożliwy do określenia, kiedy on zniknie, że można mieć wątpliwości, czy w ogóle kiedykolwiek do tego dojdzie.

    Obecnie granica jest szczelna prawie w 100%, jak pan minister powiedział, a presja migracyjna wciąż istnieje. Obawiam się tego, abyśmy z założenia epizodycznego wykorzystania przepisu nie popadli w zwyczajowe, proceduralne, kilkumiesięczne przedłużanie ograniczenia. Chcę podkreślić, że rozumiem to i akceptuję oraz zgadzam się z argumentami przedstawionymi przez kluby i rząd. Mam jednak wątpliwości, czy w ogóle widać jakiekolwiek światełko w tunelu, dlatego moje głosowanie będzie uzależnione od odpowiedzi na pytania, które zadam w trakcie dyskusji. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia