10. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (18-12-2025)
13. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów (druki nr 2072 i 2088).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii Marian Zmarzły:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wymieniona i przedstawiona Wysokiej Izbie ustawa o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów reguluje finansowanie z budżetu państwa w formie dotacji zadań publicznych realizowanych przez dwie kopalnie wpisane na listę UNESCO, czyli Kopalnię Soli Bochnia oraz Kopalnię Soli Wieliczka, Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Chciałbym podkreślić, że Spółka Restrukturyzacji Kopalń, oddział w Czeladzi, to jest zakład odwadniania. W ramach ustawy finansowane jest wyłącznie utrzymywanie pompowni Bolko. Prowadzimy odwadnianie wyrobisk pozostałych po dawnej eksploatacji ród cynku i ołowiu w celu zabezpieczenia powierzchni terenu w tzw. niecce bytomskiej, tj. część obszaru miast Bytom i Piekary Śląskie, oraz niżej położonych wyrobisk węglowych.
Ostatnim podmiotem wymienionym w tej ustawie jest Kopalnia Siarki Machów w likwidacji z siedzibą w Tarnobrzegu, w przypadku której prowadzimy odpompowanie wód nadmiarowych z odkrywkowego wyrobiska poeksploatacyjnego Piaseczno, pozostałego po zakończeniu wydobycia siarki w celu ochrony terenów sąsiadujących przed zalaniem. Finansowane są również prace związane z likwidacją i rekultywacją.
Odpowiadając na pytanie, które padło wcześniej, powiem, że te właśnie podmioty zostały objęte ustawą. Tutaj nie ma innych podmiotów, nie ma też zapadliska w rejonie Olkusza, o które było pytanie. To są tylko i wyłącznie podmioty wymienione w ustawie.
Jeśli chodzi o limity wydatków z budżetu państwa na realizację zadań w poszczególnych latach w okresie 2021-2027, określiła je nowelizacja ustawy o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów. To jest art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów. Limity na lata 2026-2027 określone w wyżej wymienionej ustawie, czyli dość dawno, okazały się zbyt niskie. Prezentowana obecnie ustawa przewiduje zwiększenie środków finansowych Skarbu Państwa przeznaczonych na kluczowe zadania publiczne. Podwyższenie to wynika przede wszystkim ze skomplikowanej realizacji przedsięwzięcia polegającego na zmianie systemu odwadniania ze stacjonarnego na głębinowy w pompowni Bolko w Bytomiu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że system głębinowy jest rozwiązaniem docelowym i to zostanie praktycznie już teraz ukończone, w przyszłym roku jest finalny etap ukończenia tej inwestycji. System ten jest dużo tańszy od systemu stacjonarnego, ponieważ nie wymaga utrzymania wyrobisk poziomych sąsiadujących z szybem, a przy obsłudze tego systemu pracuje mniej pracowników niż w kopalni, utrzymując pompownię stacjonarną.
Kolejną ważną rzeczą jest, że z konieczności rozpoczęcia tego przedsięwzięcia w kopalni Bolko od razu musimy przebudować stacje oczyszczania wód kopalnianych, do których kierowane są wody właśnie z pompowni Bolko, i jest to integralna część pompowni. Wymieniony już też powód wzrostu tych kosztów to wzrost ceny energii elektrycznej, szczególnie w przypadku kopalni Siarki ˝Machów˝ w likwidacji z uwagi na zasilanie energią elektryczną pomp odprowadzających wody nadmiarowe z wyrobiska poeksplacjacyjnego Piaseczno. Chciałem zaraz odpowiedzieć na pytanie, że ustawa nie mówi o cenach energii, nie jest to tematem tej ustawy, nie jest to też ustawa, która mówi o odnawialnych źródłach energii czy o energetyce jądrowej.
Jeśli chodzi o wzrost kosztów pracy, to widzimy przez lata, jak wzrosły, i to też jest jednym z czynników wzrostu dotacji.
Projekt ustawy zakłada zwiększenie tego limitu na realizację wymienionych tutaj zadań w latach 2026-2027. Tutaj jest zwiększenie w roku 2026 o 9 813 tys., natomiast w roku 2027 o 38 813 tys. Łącznie zwiększenie limitu w latach 2026-2027 zaokrąglając, wynosi ok. 48 643 tys. Jeśli chodzi o pytanie, z czego zostało to ustalone, to te limity i wyliczenia są na podstawie planów finansowych; jeśli chodzi o otrzymane dokumenty i plany finansowe, to zostały one zweryfikowane przez Agencję Rozwoju Przemysłu.
Brak zwiększenia finansowania spowoduje realne zagrożenie dla funkcjonowania pompowni Bolko. Zgodnie z tym, co zostało wspomniane, pompownia zabezpiecza obszary części miast Bytom i Piekary Śląskie oraz niżej położone wyrobiska węglowe ze strony wyżej położonych wyrobisk pozostałych po eksploatacji rud cynku i ołowiu. Z uwagi na potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania pompowni Bolko w Bytomiu projektowane jest zwiększenie limitów i musi być wprowadzone jak najszybciej.
Jeśli chodzi o pozostałe pytania, tutaj mamy tak... Jeszcze w stosunku do zapadlisk w rejonie Olkusza - jest powołany zespół do spraw zapadlisk. Ta ustawa, jak wspominałem, nie obejmuje podmiotów innych oprócz wymienionych, a prace zespołu zakończą się ustaleniami i oczywiście odpowiednimi kwotami na likwidację tych szkód.
Z innych pytań, które sobie jeszcze zapisałem, chodzi o globalne kwoty, które są w ustawie. Natomiast tutaj mamy wypracowany właśnie system tych kwot. Jeśli chodzi o te zawyżone - to znaczy teraz o zwyżkę, dotację - to te podmioty, które złożyły odpowiednie wnioski i te wnioski zostały pozytywnie zaopiniowane, dostały tę dotację i zostało to uwzględnione w ustawie.
Pisemna oczywiście odpowiedź będzie, jeśli chodzi o podział na województwo śląskie. Mamy wszystkie te podmioty, natomiast odpowiemy pisemnie. Zatem uprzejmie proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy bez poprawek. Dziękuję. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)
Przebieg posiedzenia