10. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (18-12-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 50. rocznicę powstania pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce (druki nr 1895 i 1913).

Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Marzena Okła-Drewnowicz:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Myślę, że to jest wielkie święto dla całej społeczności uniwersytetów trzeciego wieku. Myślę, że z wielką przyjemnością dzisiaj wszyscy słuchacze uniwersytetów mogą oglądać to posiedzenie, usłyszeć o sobie tylko dobre słowa, słowa ponad podziałami. To dla społeczności uniwersytetów jest na pewno bardzo ważne.

    Rzeczywiście ten rok to rok jubileuszowy, bo mija 50 lat od powstania pierwszego, historycznego uniwersytetu trzeciego wieku. Tak rzeczywiście jest. Pamiętajmy jednak, że uniwersytetów będzie tylko więcej. Dzisiaj wierzę w to, że mają one przyszłość, będą trwały przez kolejne 50 lat, ale nie tylko. Wierzę, że tych pięćdziesiątek będzie dużo więcej, bo zapotrzebowanie na tego typu działalność tylko wzrasta. Dzisiaj uniwersytetów trzeciego wieku jest już ponad 700. Nie mogę powiedzieć dokładnie, ile ich jest, ponieważ tak naprawdę z każdym rokiem, z każdym miesiącem jest ich coraz więcej, ta liczba jest coraz większa. Ale to też oznacza, że uniwersytety trzeciego wieku, liderzy tych społeczności też wymagają wsparcia, konkretnych narzędzi i oczywiście konkretnych środków.

    Pierwsze programy zaprojektowane na rzecz osób starszych, czyli program ASOS i później program ˝Aktywni+˝, to programy, które były projektowane na skalę ogólnokrajową. Przede wszystkim były one w rękach ministra czy też resortu, który mówiąc bardzo potocznie, dzielił te pieniądze. Niestety po latach... Mogę państwu powiedzieć, że gdy już ja przejęłam te programy teraz i kiedy dokonywałam wspólnie z zespołem ewaluacji, czy też ta ewaluacja była zlecana na zewnątrz, to wyniki tej ewaluacji były jednoznaczne. One pokazywały nam, że środki muszą trafiać bliżej społeczności senioralnych, trafiać do ich środowiska lokalnego. Rzeczywiście, kiedy popatrzyłam np. na wyniki tegorocznego konkursu, w którym decydujący głos oczywiście mieli po drodze eksperci, komisja konkursowa, a na końcu ja podpisywałam tę decyzję, to jednak wyglądało to tak, że uniwersytety trzeciego wieku tak naprawdę tylko maksymalnie w kilkunastu procentach otrzymywały środki finansowe.

    M. in. z tego powodu powstał nowy wieloletni program na tę 5-letnią perspektywę od 2026 r. do 2030 r., który w sposób bardziej realny będzie trafiał do środowisk uniwersytetów trzeciego wieku. W tym nowym programie zatytułowanym ˝Aktywni seniorzy - ASY˝ jest wręcz dedykowany wprost priorytet: edukacja osób starszych, którego celem jest rozwój uniwersytetów trzeciego wieku. Ze środków na ten priorytet będą finansowane głównie zajęcia edukacyjne oraz zatrudnienie wykładowców, to, do czego tak naprawdę uniwersytety są powołane. Te pieniądze będą bliżej małych uniwersytetów, tych, które często właśnie są w powiatach i którym jest trudniej pozyskać środki finansowe. Te konkursy będą ogłaszane przez wojewodów właśnie w poszczególnych województwach. Regulaminy są teraz przygotowywane, konkursy będą ogłaszane po nowym roku. Będziemy mogli powiedzieć, że te pieniądze, które od przyszłego roku będą wydatkowane czy też będą przyznawane tymże organizacjom, to będzie prawdziwa inwestycja. To prawdziwa inwestycja i prawdziwe, realne wsparcie uniwersytetów trzeciego wieku, które są nie tylko w dużych ośrodkach, ale również w mniejszych ośrodkach powiatowych. Chodzi o to, żeby te środki trafiały jak najbliżej tych, którzy ich potrzebują.

    Dzisiaj uniwersytety trzeciego wieku są gotowe do tego, żeby bezpośrednio, na coraz większą skalę występować o te środki finansowe. Asy, po prostu mistrzowie, ludzie najlepsi. Są najlepsi i dlatego taka nazwa. Wierzymy, że ten program przyczyni się nie tylko do tego, że uniwersytetów będzie więcej, ale też do tego, że poprawi się ich jakość, a wsparcie tego środowiska stanie się bliskie i bardzo realne. Gratuluję tych 50 lat. To piękne urodziny. Myślę, że wszyscy zapisujemy się już na kolejne. Bardzo państwu dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia