10. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (18-12-2025)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 120. rocznicy urodzin Romana Brandstaettera (druki nr 2066 i 2094).

Poseł Krzysztof Piątkowski:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Brandstaetter nie był tylko pisarzem - był człowiekiem pogranicza kultur, religii, języków i doświadczeń. Właśnie dlatego jest nam dzisiaj tak bardzo potrzebny. Urodzony w żydowskiej rodzinie w Tarnowie, wychowany w świecie hebrajskiej Biblii przeszedł drogę, która zaprowadziła go do chrześcijaństwa, ale nigdy nie była zerwaniem z judaizmem. Przeciwnie - była próbą rozmowy. Brandstaetter przez całe życie prowadził dialog z Bogiem, z tradycją, z historią, z dramatem XX w., z Polską. Był emigrantem wojennym, uchodźcą, świadkiem zagłady. Widział rozpad świata, w którym wyrósł, a jednak nie odpowiedział na to doświadczenie nienawiścią ani rozpaczą. Odpowiedział słowem, i to słowem niezwykle odpowiedzialnym. Kiedy pisał ˝Jezusa z Nazarethu˝, nie tworzył książki konfesyjnej ani ideologicznej. Pisał o człowieku, którego widział oczami Żyda zanurzonego w realiach Palestyny sprzed 2 tys. lat. To była literatura głęboko humanistyczna, taka, która nie dzieli, lecz próbuje zrozumieć. Dziś, w czasach łatwych etykiet i szybkich sądów to wartość bezcenna.

    Warto dziś powiedzieć o Romanie Brandstaetterze nie tylko jako o pisarzu, lecz także o kimś, kto swoim życiem i słowem uczył Polskę rozmowy wtedy, gdy historia najczęściej kazała milczeć albo krzyczeć. Wierzył, że słowo ma wagę moralną, dlatego dbał o język. Jego przekłady Biblii były spotkaniem kultur, a dramaty i eseje - lekcją odpowiedzialności za sens wypowiedzi. Był pisarzem, który nie schlebiał epoce, lecz stawiał jej wymagania. Nie był bohaterem masowej wyobraźni, nie miał biografii łatwej do uproszczenia, ale właśnie tacy twórcy najczęściej budują trwałe fundamenty kultury, ciche, ale mocne.

    Upamiętniając Romana Brandstaettera, nie oddajemy hołdu wyłącznie przeszłości - oddajemy hołd idei dialogu, uważności i odpowiedzialności za słowo. Są to wartości, które wciąż, a może dziś szczególnie, powinny wybrzmiewać w tej sali, dlatego klub Koalicji Obywatelskiej z pełnym przekonaniem popiera tę uchwałę. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia