10. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (18-12-2025)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 120. rocznicy urodzin Romana Brandstaettera (druki nr 2066 i 2094).

Poseł Adam Dziedzic:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga składam oświadczenie w sprawie projektu uchwały upamiętniającej 120. rocznicę urodzin Romana Brandstaettera. W 2026 r. przypada 120. rocznica urodzin Romana Brandstaettera, wybitnego pisarza, poety, dramaturga i tłumacza, a zarazem humanisty, którego twórczość w sposób wyjątkowy wpisuje się w polskie i europejskie dziedzictwo kulturowe. Był to autor, który stworzył unikalną syntezę judaizmu i chrześcijaństwa, co widać w jego fundamentalnych dziełach o Jezusie. Bóg pisze prosto po krzywych liniach - według tych słów toczyło się życie i powstawała twórczość Romana Brandstaettera.

    Roman Brandstaetter urodził się w Tarnowie. Był związany z Krakowem, Poznaniem i Zakopanem, a jego losy wojenne i emigracyjne prowadziły przez Wilno, Bliski Wschód i Rzym. Doświadczenia te znalazły głębokie odzwierciedlenie w jego twórczości, która łączyła perspektywy judaizmu i chrześcijaństwa, tworząc unikalny dialog kultur i religii. To właśnie ten wymiar jego dorobku nadaje mu szczególne znaczenie także dzisiaj, w czasach, gdy potrzeba wzajemnego zrozumienia i szacunku jest szczególnie aktualna. Najwybitniejszym dziełem Romana Brandstaettera pozostaje czterotomowa powieść ˝Jezus z Nazarethu˝, uznawana za jedno z najważniejszych dzieł literatury religijnej XX w. Jego twórczość była doceniana zarówno w kraju, jak i za granicą, o czym świadczą liczne nagrody i wyróżnienia. Wiara w Boga była jego oddechem, była u podstaw wszystkiego, co robił i o czym myślał, posiadał ją w nadmiarze. Jak mówił o sobie, wielkie dziedzictwo duchowe wspólne chrześcijaństwu i Żydom upewniało go w przekonaniu, że jego odejście od judaizmu nie było odejściem w znaczeniu dosłownym. Określał to mianem dotknięcia obu krańców łuku.

    Wysoka Izbo! Projekt uchwały, nad którym dziś procedujemy, jest wyrazem uznania dla dorobku literackiego i postawy społecznej Romana Brandstaettera, a także hołdem dla autora, który swoją twórczością przekraczał granice epok, narodów i wyznań, pozostając wiernym wartościom humanistycznym i patriotycznym. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga popiera projekt tej uchwały i uważa, że Sejm Rzeczypospolitej Polskiej powinien w godny sposób upamiętnić Romana Brandstaettera jako ważną postać polskiej kultury i historii. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia