10. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (07-02-2024)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 188).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za wszystkie komentarze, jak również za pytania, które zostały zgłoszone do projektu ustawy. Projekt ustawy jest bardzo krótki. Jak państwo wiecie, dotyczy tylko i wyłącznie przedłużenia okresu do 30 czerwca i kwestii podatkowych, co jest konieczne. Natomiast poruszono też bardzo wiele innych kwestii w państwa wystąpieniach. Odniosę się do części z nich, do tych, które są bezpośrednio związane z tym, co należy do moich obowiązków w ministerstwie.
Na początku odpowiem na pytanie pana posła Szczerby dotyczące polityki migracyjnej. W tamtym tygodniu opublikowaliśmy cały harmonogram prac nad strategią migracyjną. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że Polska w ostatnich latach kompletnie zmieniła swój status z kraju typowo emigracyjnego na kraj imigracyjny. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej zastanawialiśmy się głównie nad tym, ilu Polaków wyjedzie, ilu powróci, natomiast obecnie gros naszych prac dotyczy kwestii polityki imigracyjnej.
Nasze akty prawne tak naprawdę są stworzone po wejściu czy przed wejściem do Unii Europejskiej. Wymagają istotnych zmian, dlatego też rozpoczęliśmy proces bardzo głębokich konsultacji dotyczących tego, jak powinna wyglądać polityka imigracyjna. Określiliśmy ją trzema przymiotnikami: kompleksowa, odpowiedzialna i bezpieczna. To są te trzy główne kwestie, które muszą być w takiej polityce zaadresowane. Harmonogram jest oparty na współpracy ze środowiskiem naukowym, z bardzo licznym gronem interesariuszy. Mamy nadzieję, że do końca tego roku taki projekt zostanie przyjęty przez Radę Ministrów, a następnie nastąpi praca nad aktami prawnymi, głównie ustawą o cudzoziemcach, ale nie tylko. Oczywiście nie będziemy czekać ponad 8 miesięcy, 9 miesięcy na to, aż ta strategia powstanie. Kwestia dostosowań jest tutaj konieczna. Ten element dotyczący obecności uchodźców wojennych z Ukrainy to jeden z tematów, które nie mogą czekać. Musimy nad nim pracować.
Było kilka pytań dotyczących kwestii ekonomicznych. Otóż Polska jest krajem, w którym wskaźnik zatrudnienia - czyli wskaźnik pokazujący, ile osób pracuje, jest obecnych na rynku pracy - jest najwyższy wśród krajów nie tylko Unii Europejskiej, ale również OECD. Ostatnie dane pokazują, że ten wskaźnik zatrudnienia w Polsce wynosi 67%, natomiast w Niemczech osiąga niecałe 30%. Pokazuje to, jak bardzo duża grupa uchodźców wojennych z Ukrainy pracuje w Polsce. W ZUS-ie tych osób jest ponad 750 tys. To ponad 70% wszystkich cudzoziemców zarejestrowanych w ZUS-ie. Tak naprawdę dzisiaj obywatele Ukrainy bardzo wiele wkładają do polskiego systemu, zarówno systemu zabezpieczenia społecznego, jak i systemu pomocy społecznej, natomiast jeśli chodzi o korzystanie z niego, to te kwoty wcale nie są takie duże.
Było też pytanie o wzrost PKB. Mamy trzy różne analizy. Akurat w przypadku poprzedniego rządu nie było takich analiz dotyczących monitorowania czynników ekonomicznych. Są niezależne badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego, Banku Credit Agricole czy Ośrodka Badań nad Migracjami. One pokazywały nam różne statystyki. Jeżeli spojrzymy na pierwszy okres, to zobaczymy, że były duże wydatki uchodźców wojennych, którzy przywieźli ze sobą gotówkę. Wtedy mieliśmy wzrosty szacowane na ok. 5% PKB. Natomiast dzisiaj, w takim ujęciu kilkuletnim, mamy taki szacunek mówiący o tym, o ile mniej więcej punktów procentowych wzrośnie produkt krajowy brutto w przeciągu 5 lat. Taki najbardziej wiarygodny szacunek mówi o 1,2-2%. W przeciągu 5 lat polski produkt krajowy brutto wzrośnie o ok. 1,2-2% punktów procentowych. To sporo.
Myślę, że na pytanie pana posła Szefernakera odpowiemy pisemnie. Mamy oczywiście podział na województwa, jak to można zrobić, jeśli chodzi o art. 13, natomiast to pytanie było doprecyzowane, dotyczyło obywateli Polski i Ukrainy. Tutaj musimy sięgnąć do bardziej zaawansowanych statystyk.
Jeżeli spojrzymy na inne kwestie dotyczące funduszy europejskich, to musimy sobie zdawać sprawę z pewnej kompleksowości działań. Jeżeli patrzymy np. na kwestię refundowania, Funduszu Pomocy, to widzimy, że są tu kwoty, które mieszczą się w bardzo różnych aspektach. Tu myślimy o krajowym programie odbudowy, ale jest też taki fundusz, który nazywa się FAMI, są różne fundusze kierowane na realizację polityki migracyjnej. To jest trudno rozdzielić. Jeżeli budujemy jakiś system, chociażby system przejść granicznych czy system wsparcia, to ciężko wykorzystywać go wyłącznie w przypadku uchodźców wojennych z Ukrainy. Usprawni on również ruch osobowy na innych granicach, dlatego trudno to rozdzielić. Jeżeli byłaby taka potrzeba, to oczywiście w jakiś sposób możemy to metodologicznie przygotować, żeby pokazać, jak to dokładnie wygląda, ale w krótkim wystąpieniu byłoby mi bardzo trudno dokonać bardzo jasnego podziału.
To wsparcie, jeśli chodzi o Unię Europejską, rośnie też z tego powodu, że Rada Europejska, podejmując decyzję o przeznaczeniu dodatkowych środków na politykę migracyjną... Polityka migracyjna, migracje są dzisiaj absolutnie jednym z najważniejszych tematów do dyskusji i Komisja Europejska na to odpowiada, przeznaczając dodatkowe środki. Dosłownie kilka dni temu przeznaczono kolejne 2 mld euro na wsparcie granic zewnętrznych Unii Europejskiej. Jest też kwestia FAMI czy innych funduszy dla Polski. One będą teraz odblokowane ze względu na kwestie dotyczące praworządności, więc wydaje mi się, że te kwoty będą rosły.
Jeśli chodzi o działania dotyczące współpracy gospodarczej, to jest ich sporo. Chociażby eksport polskich produktów do Ukrainy w ostatnim czasie wzrósł. Nie mamy takich bardzo dokładnych danych o tym, ile umów zostało zawartych między firmami polskimi a ukraińskimi, natomiast te relacje się zawiązują. To jest też zadanie dotyczące kwestii modernizacji i odbudowy Ukrainy po wojnie. Tu trzeba być dużo bardziej aktywnym z tego powodu, że już widać, że prawdopodobnie będzie na to sporo środków. Dobrze by było, gdyby polskie przedsiębiorstwa mogły dzisiaj nawiązywać współpracę z ukraińskimi przedsiębiorstwami. Chodzi o to, żeby być tam obecnym, bo wtedy dużo łatwiej jest wchodzić w fundusze związane z odbudową.
To chyba wszystkie pytania, na które miałem odpowiedzieć. Panie marszałku, Wysoka Izbo, bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia