10. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (07-02-2024)
3. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez Radę Ministrów dokument: ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2022 r.˝ wraz ze stanowiskiem Komisji Infrastruktury (druki nr 167 i 172).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Paweł Gancarz:
Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Panie i Panowie Posłowie! Odpowiem po kolei na pytania, te, które zostały zadane w tej pierwszej części wystąpień klubowych, i te, które zostały zadane również później, w tej części pytań odnośnie do przedstawionego, zaprezentowanego raportu.
Pan poseł Pejo. Czy strefy czystego transportu będą rozwijane? Czy będzie coś z tymi strefami robione? Czy one są bezpieczne? W tym przypadku przypomnę tylko, że za ustalanie i ustanawianie stref czystego transportu odpowiada samorząd. To samorząd decyduje o obszarze, zakresie i czasie, w jakim takie strefy funkcjonują. Tak że jest to wyraźna kompetencja ustawowa samorządów, w tym przypadku przede wszystkim tych wielkomiejskich.
Pan poseł Marek Jakubiak. Co z drzewami, wycinką tych drzew, rowami, jak również wypadkami wynikającymi z tej infrastruktury? Tutaj należy zauważyć, że rowy to jest integralna część infrastruktury drogowej. Rowy są potrzebne, aby odprowadzać wodę z dróg, aby było odpowiednie odwodnienie konstrukcji drogi. Można budować drogi bez rowów, aczkolwiek z takiego eksperckiego, naukowego punktu widzenia te drogi będą ulegały nagminnie degradacji i nie będą miały swoje trwałości. Istota funkcjonowania rowu przy jakiejkolwiek drodze jest takim elementem bezdyskusyjnym w środowisku naukowym i takim praktycznym, jeżeli chodzi o tych, którzy zajmują się infrastrukturą drogową. Teoretycznie w naszych uwarunkowaniach geograficznych i klimatycznych w przypadku jakości podłoża dróg nie da się budować - da się, ale będzie to nieefektywne -dróg bez rowów. Jeżeli chodzi o drzewa, to myślę, że wszyscy państwo mają tę wiedzę i świadomość, że podejście do drzew w różnych latach było różne. Jesteśmy świadkami czegoś takiego jak stan zastany. Kiedyś na naszych drogach natężenie ruchu było dużo, dużo mniejsze. Jeszcze wcześniej poruszały się wozy konne. Nasadzano w sposób bezpieczny drzewa w bezpośrednim sąsiedztwie jezdni. Był taki moment w naszej historii - myślę, że nie tylko ja pamiętam - że te drzewa nasadzane przy drogach były permanentnie wycinane. W niektórych miejscach te drzewa się uchowały. Mają one oczywiście istotny charakter dla ekosystemu, ale są to bariery wietrzne, to są siedliska ptaków, daje to pozytywny efekt dla nawierzchni, która pod tymi drzewami jest, bo nie jest narażona na warunki atmosferyczne w aż tak dużym stopniu. Myślę, że państwo wszyscy wiedzą, że są różni zarządcy dróg, dróg gminnych, powiatowych, wojewódzkich, również krajowych. W mojej ocenie lokalizowanie pasów drzewnych w ostatnich latach następuje w sposób bezpieczny. Przy drogach powiatowych, gminnych odbywa się to na przeciwległym stoku skarpy rowów, już poza rowem, czyli to drzewo nie jest w bezpośrednim sąsiedztwie drogi. Przy drogach krajowych w ogóle te drzewa są poza rowem albo ich nie ma w ogóle. Według mnie, obserwuję po kolei wszystkich zarządców dróg, ta sprawa jest realizowana, ten temat nasadzeń jest realizowany w zgodzie z poszanowaniem środowiska, jak również racjonalności lokalizowania tych pasów zieleni.
Pan poseł Grzegorz Braun pytał o elektryki, jak się je gasi, czy infrastruktura w Polsce jest przygotowana do tego typu pojazdów. Akurat pan poseł Braun źle trafił. Jestem strażakiem ochotnikiem. Na dzisiaj, jeżeli chodzi o wiedzę, którą posiadam, mogę powiedzieć, że faktycznie jest to problem, który będzie należało w przyszłości rozwiązać. Jest to problem, za który odpowiada inny resort, bo Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, któremu podlega bezpośrednio Państwowa Straż Pożarna. Na dzisiaj, z wiedzy, którą posiadam, w każdej komendzie wojewódzkiej znajduje się taki kontener do zatapiania niejako pojazdu po akcji gaśniczej. Procedury co do postępowania w trakcie akcji gaśniczej są dopracowywane. Jest to nowy temat, który wchodzi. Jest to faktycznie zagrożenie, ale ta materia musi być opracowana i przygotowana przez służby pożarnicze, które z tą sprawą, z tym tematem będą musiały sobie oczywiście radzić. Myślę, że podobnie się dzieje również w innych krajach, europejskich i nie tylko. Standardy, przepisy i sposób, technika gaszenia pojazdów elektrycznych będą w przyszłości dopracowane i wdrożone w polskie prawodawstwo i polskie procedury.
(Poseł Grzegorz Braun: Wy będziecie wdrażać, kiedy tam już ostatnią fabrykę elektryków zamkną, bo już zamykają. Ale wy dalej będziecie...)
Pan poseł Michał Szczerba pytał o planowane działania w odniesieniu do rowerzystów i pieszych w celu obniżenia statystyk wypadków z udziałem tej grupy użytkowników dróg publicznych. Drugie pytanie odnosiło się do kampanii informacyjnych dotyczących bezpośrednio seniorów i im dedykowanych. To jest też wyzwanie przyszłości, ale także wyzwanie, które głównie spoczywa, jak wynika z mojej obserwacji, na barkach polskich samorządów. Jak wszyscy wiemy, drogi rowerowe się rozwijają, bo jest coraz więcej użytkowników tych dróg, wielu naszych obywateli przesiada się na rowery. A więc samorządy próbują nadążyć za tym procesem. To się dzieje, to ma miejsce - co prawda, jak wiem z mojej obserwacji samorządowej, z różnym efektem, w różnym tempie w poszczególnych województwach, w poszczególnych samorządach. Wiadomo, że jest to na dzisiaj kwestia troszeczkę drugiej kategorii, bo wszyscy koncentrują się przede wszystkim na infrastrukturze drogowej, na tym, żeby ona była na najwyższym poziomie, na ciągach pieszych. Ale kolejnym elementem jest ta infrastruktura drogowa i te kwestie są realizowane przede wszystkim przez samorządy dużych miast, ale również mniejszych gmin i mniejszych miast. Myślę, że to jest też wyzwanie przyszłości, które może po części będzie spoczywało na barkach Ministerstwa Infrastruktury, wyzwanie dotyczące opracowania spójnych standardów co do tejże infrastruktury, żeby one faktycznie były jak najbardziej zunifikowane i jak najbardziej jednorodne w całym kraju, bo w przyszłości to też na pewno pomoże kierowcom dostosować się, jeśli chodzi o uwzględnianie pieszych czy rowerzystów, przede wszystkim rowerzystów, we wspólnym uczestniczeniu w ruchu.
Co do programów senioralnych, informacyjnych - tak, będą kontynuowane tego typu programy edukacyjne dla odbiorców po 60. roku życia. Nie zamierzamy zmieniać strategii działania w tym zakresie.
Pani poseł Paulina Matysiak pytała, jakie działania będą podejmowane przeciw nielegalnym wyścigom kierowców na drogach publicznych. W tej kwestii możemy wzmóc nadzór polskiej Policji nad ruchem drogowym. Potrzebna jest oczywiście pełna penalizacja tego typu działań i zachowań. Odsyłam wszystkich użytkowników czy wszystkich uczestników ruchu drogowego i nie tylko, a w szczególności tych, którzy diagnozują takie zjawiska czy są świadkami takich zjawisk... W ostatnich latach zostało wprowadzone w polskiej Policji takie ciekawe narzędzie, które się nazywa: mapa zagrożeń. Odsyłam do tego wszystkich obywateli, jeżeli zauważą takie nadużycia prawa czy, wprost mówiąc, przestępstwa. Sam korzystałem z tego narzędzia. Można to zrobić dosłownie w 15 sekund w aplikacji, która jest dostępna na stronie internetowej polskiej Policji, można odznaczyć odpowiednie dwie zakładki. Proszę mi wierzyć, mam to sprawdzone w ubiegłych latach w swojej gminie - Policja na bieżąco wzmaga patrole, ma obowiązek zweryfikować ten stan, ma obowiązek wzmóc patrole w takim obszarze. Mogę powiedzieć z całą odpowiedzialnością, że to jest narzędzie, które działa, które jest idealnym instrumentem dedykowanym akurat temu problemowi.
Pan poseł Witold Tumanowicz pytał: Co zamierzacie zrobić przeciw importowi przestępców z zagranicy? Posłużę się tutaj tabelką, raportem polskiej Policji za 2022 r. Akurat tu nie ma rozgraniczenia, jeżeli chodzi o ofiary - są uczestnicy kolizji, zdarzeń, wypadków z udziałem cudzoziemców. Posłużymy się tymi danymi co do wypadków. Jeżeli chodzi o wypadki z udziałem cudzoziemców: Ukraina - 944 takie zdarzenia, Gruzja - 141, Białoruś - 119, Niemcy - 58, Litwa - 35, Mołdawia - 28, Czechy - 25, Rosja - 22, Uzbekistan - 22, Słowacja - 20, Rumunia - 19. To jest takie proporcjonalne odzwierciedlenie, jeśli chodzi o uczestników naszego ruchu publicznego, ruchu drogowego - im więcej obywateli innej narodowości jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tym więcej jest zdarzeń wynikających z prowadzenia pojazdów czy uczestniczenia w ruchu drogowym. Takie są statystyki. Pewnie one są różne, pewnie inna jest kultura cudzoziemców. Pytanie: Jak przeciwdziałać importowi? Import w ostatnich latach odbywał się w różny sposób, jeżeli chodzi o ludzi. Według mnie oni powinni przebywać w Polsce na określonej podstawie i za zgodą państwa polskiego, jeżeli jest taka potrzeba.
Głównymi przyczynami wypadków spowodowanych przez cudzoziemców kierujących, i tu jest jeszcze kilka danych, jest niedostosowanie prędkości do warunków ruchu - 319 takich wypadków, nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu - 238 wypadków, nieprawidłowe zachowanie wobec pieszego - 132 wypadki, niezachowanie bezpiecznej odległości między pojazdami - 98 wypadków, nieprawidłowe przejeżdżanie przez przejazd dla rowerzystów - 52 wypadki, nieprawidłowe wyprzedzanie - 51 wypadków. To są statystyki mówiące o cudzoziemcach uczestniczących w ruchu drogowym w polskim państwie. Oczywiście metody przeciwdziałania takim zdarzeniom są zawarte w nowej strategii, świeżej, aktualnej strategii BRD z 2021 r. do 2030, która zawiera też szereg wskazań co do przeciwdziałania wypadkom dokonywanym przez cudzoziemców.
Pan poseł Grzegorz Lorek pytał, czy będą kontynuowane działania inwestycyjne. Obecnie w Ministerstwie Infrastruktury zajmujemy się ˝gaszeniem pożarów˝, czyli spraw, które zostały nam pozostawione niejako w spadku, które, powiedziałbym, krzyczą, wołają, jak chociażby sprawa protestu polskich przewoźników na wschodniej granicy, ale już pomału zaczynamy realizować rewizję pewnych programów. Odbywają się stosowne audyty, przeglądy określonych działań inwestycyjnych, jak również innych działań, jeżeli chodzi o Ministerstwo Infrastruktury. Jeżeli z tych analiz wyjdzie, że programy sprawdziły się, przyniosły pozytywny efekt, wpisały się pozytywnie w dedykowane tam środki, to oczywiście będą kontynuowane. Jeżeli nie, to będą podlegały korekcie i uwzględnieniu takich działań, które spowodują, że będą jeszcze bardziej efektywne, będą jeszcze lepiej służyły polskim obywatelom.
Pani poseł Iwona Krawczyk pytała, czy będą wdrożone programy edukacyjne (Dzwonek). Przewidywane są...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Niech pan jeszcze mówi dalej, bo to będzie tak cały czas pikać.)
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Dopóki ja nie wyłączam, to może pan mówić.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Paweł Gancarz:
A więc tak: jest szereg programów edukacyjnych, duża część z nich jest realizowana na poziomie centralnym, ale szereg programów jest realizowanych na poziomie wojewódzkim, wojewódzkich rad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Informacje o efektywności, zakresie tych programów będą znajdowały się, zapewniam, w kolejnym raporcie - tam będą przedstawione dane pokazujące, jaka jest efektywność tych programów.
Pani poseł Wanda Nowicka pytała o kursy kasujące punkty. Nadmienię tylko, że kursy kasujące punkty za wykroczenia weszły w życie we wrześniu 2023 r., a więc nie mamy świeżych danych za rok 2023 co do wpływu, efektu tych kursów na bezpieczeństwo, czy one faktycznie w jakiś pozytywny czy negatywny sposób wpływają na bezpieczeństwo, czy są tylko taką formą amnestii dla tych, którzy regularnie i permanentnie nadużywają prędkości, łamią przepisy prawa. Tak że to jest przepis, który obowiązuje stosunkowo krótko, a więc ciężko dzisiaj ocenić, czy przynosi on pozytywny skutek, czy też skutek negatywny, ale oczywiście przyjrzymy się tej sprawie, na którą państwo zwrócili uwagę.
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Panie ministrze, proszę zmierzać ku końcowi.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Teraz już niech pan zmierza, nie przekraczamy prędkości.)
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Paweł Gancarz:
To teraz zmierzam. W takim układzie na pozostałe pytania odpowiemy w formie pisemnej, pani marszałek. Dziękuję. (Oklaski)
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ja też czekam.)
Przebieg posiedzenia