10. kadencja, 50. posiedzenie, 1. dzień (21-01-2026)
8. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 868 i 1953).
Poseł Agnieszka Buczyńska:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałabym się odnieść do projektu ustawy zawartego w druku sejmowym nr 868, który wprowadza istotne zmiany w prawie dotyczącym stowarzyszeń oraz funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego.
Projekt ten ma charakter cyfrowej i proceduralnej modernizacji, która przy odpowiednim wdrożeniu może znacząco wpłynąć na działalność środowiska organizacji pozarządowych w Polsce. Jego główne elementy to wprowadzenie wzorca statutu stowarzyszenia dostępnego w systemie elektronicznym, pełna elektroniczna rejestracja podmiotów oraz zwolnienie z opłat sądowych dla stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej przy wpisie, zmianach czy wykreśleniu z KRS-u. Te rozwiązania mają likwidować bariery formalne i finansowe oraz przyspieszyć procedury rejestracyjne, co jest szczególnie istotne dla początkujących inicjatyw obywatelskich.
Ta reforma odpowiada na realne potrzeby sektora, jeżeli spojrzymy na dane demograficzne organizacji pozarządowych w naszym kraju. Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. w Polsce funkcjonowało ok. 113 tys. organizacji pozarządowych, co oznacza wzrost o ok. 7,7% w stosunku do roku poprzedniego. To wyraźny trend rozwojowy sektora, który nie tylko obejmuje typowe stowarzyszenia, fundacje i organizacje społeczne, ale także podmioty takie jak koła gospodyń wiejskich czy ochotnicze straże pożarne, pokazując zróżnicowanie i aktywność społeczną na poziomie lokalnym. Te dane wskazują, że w Polsce działa duża i dynamicznie rosnąca liczba organizacji pozarządowych, które tworzą miejsca pracy, angażują miliony osób i odpowiadają na lokalne potrzeby społeczne.
W tym kontekście uproszczenie procesu zakładania stowarzyszeń oraz jego cyfryzacja jest krokiem w dobrym kierunku, ponieważ ułatwia wejście do sektora nowym inicjatywom i obniża koszty formalne. Zwolnienie z opłat sądowych w kontekście wpisu do KRS powinno dodatkowo usunąć barierę wejścia dla osób i grup o ograniczonych środkach, co sprzyja demokratyzacji działalności obywatelskiej. Projekt z tego druku pozwala również wyeliminować praktyczne rozbieżności między obowiązującymi przepisami prawa o stowarzyszeniach a ustawą o kosztach sądowych, co w praktyce dawało podstawy do różnej interpretacji obowiązku opłat za rejestrację. Zmiany te poprawią przejrzystość i przewidywalność procesu rejestracji organizacji pozarządowych.
Podsumowując, chcę powiedzieć, że ten projekt ustawy jest ważną i potrzebną reformą, która eliminuje wiele barier formalnych dla organizacji i dostosowuje polskie prawo do cyfrowej rzeczywistości. To dobra odpowiedź oczywiście na część oczekiwań sektora pozarządowego. Jako Klub Parlamentarny Polska 2050 będziemy w pełni popierać ten projekt ustawy. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia