10. kadencja, 50. posiedzenie, 3. dzień (23-01-2026)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy - Kodeks wyborczy (druki nr 2108 i 2177).

Poseł Katarzyna Ueberhan:

    Dziękuję.

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy Kodeks wyborczy, druk nr 2108, wraz ze sprawozdaniem komisji z druku nr 2177.

    Projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, nad którym dziś kontynuujemy prace, zawiera jedną z najważniejszych ustaw ustrojowych w tej kadencji. Nie dlatego, że dotyczy środowiska sędziowskiego, ale dlatego, że dotyczy każdego obywatela, każdej obywatelki, którzy mają prawo do niezależnego, bezstronnego sądu. Popieramy ten projekt ustawy, ponieważ jest to realna próba wyjścia z kryzysu konstytucyjnego, w którym polskie sądownictwo tkwi od lat. Skutki upolitycznienia KRS widzimy wszyscy: spadek zaufania obywateli do sądów, chaos orzeczniczy, podważanie statusu sędziów i sędziowskich nominacji oraz realne problemy zwykłych ludzi, którzy nie dość, że czekają latami na prawomocne rozstrzygnięcia, to jeszcze pozostają w niepewności co do ich ostatecznego rozstrzygnięcia, ich niepodważalności. Niestety, to nie jest tylko i wyłącznie spór polityczny, to kryzys państwa prawa, kryzys, który uderza w zwykłych obywateli.

    W rządowym projekcie ustawy jasno wskazany został kierunek, co zmienia, odpolitycznia Krajową Radę Sądownictwa. Po pierwsze, przywraca zasadę, że sędziów członków KRS wybierają sędziowie, a nie Sejm. To fundament niezależności władzy sądowniczej i standard konstytucyjny, który obowiązuje w demokratycznych państwach prawa. Po drugie, wprowadza nowy, przyjrzysty tryb wyboru członków KRS, o czym tu już dzisiaj mówiono, proces oparty na zasadach reprezentatywności i pluralizmu środowiska sędziowskiego. To jest też odpowiedź na zarzuty, że KRS była zamknięta, oderwana od rzeczywistości sądów. Po trzecie, ustawa ma charakter porządkujący w celu ograniczenia ryzyka dalszych sporów konstytucyjnych i niepewności prawa.

    Oczywiście jeden projekt i jedno głosowanie nad tym projektem wszystkich problemów sądownictwa nie rozwiąże, ale musimy powiedzieć sobie jasno: brak działania oznacza pogłębianie kryzysu, dalszy chaos, dalsze osłabienie zaufania obywateli do państwa, ponieważ, szanowni państwo, Wysoka Izbo, dla obywatela, o czym tu już dzisiaj mówiono, nie ma znaczenia to, kto ma rację w sporze politycznym. To nie jest debata o tym, kto ma rację, to jest debata o tym, że każdy obywatel, każda obywatelka ma prawo do niezależnego, niezawisłego sądu, do wyroku, który nie będzie wydany wadliwie, wyroku, który będzie pewny i niepodważalny. Pewny - a ten projekt jest właśnie krokiem w stronę przywrócenia tej elementarnej pewności.

    Dlatego, tak jak mówiłam, popieramy przedłożenie, bo państwo prawa to podstawa demokracji. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia