10. kadencja, 51. posiedzenie, 1. dzień (10-02-2026)

4. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zadośćuczynieniu ofiarom i rodzinom ofiar przestępstw popełnionych na tle narodowościowym, religijnym lub rasowym w latach 1945-1946 (druk nr 2030).

Poseł Andrzej Tomasz Zapałowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Założenie tego projektu ustawy jest niebezpiecznym precedensem, gdyż w rzeczywistości jest ona napisana przeciwko jednemu oddziałowi podziemia niepodległościowego i na korzyść spadkobierców kilkudziesięciu osób, w tym komunistycznych kolaborantów walczących z Polską.

    (Głos z sali: Jak możesz?)

    Tak, należy to przyznać, zginęły w ogniu także niewinne osoby, które ukryły się na strychach i w piwnicach podpalonych domów. Ale samo podnoszenie, że była to zbrodnia na tle narodowościowym i religijnym, jest aberracją historyczną. (Oklaski) W oddziale Romualda Rajsa ˝Burego˝ było kilku oficerów wyznania prawosławnego, w tym jego zastępca. Jak można oskarżać, iż wyroków dokonywano tylko dlatego, że była to ludność prawosławna? Żenada i niekompetencja. (Oklaski)

    (Głos z sali: Żenada.)

    Zasadniczo działania były skierowane przeciwko kolaborantom, w tym współpracującym z NKWD i UB. Bronicie kolaborantów. W prawomocnym wyroku uniewinniającym samego ˝Burego˝ i oddział sąd napisał wprost, iż działał on w stanie wyższej konieczności. Kompletnie irracjonalny jest także okres, którego to dotyczy. To jest absolutny bubel merytoryczny. Dla poseł sprawozdawcy kilkadziesiąt osób zabitych z wyroku państwa podziemnego, a także niewinne ofiary, które zginęły w palących się domach...

    (Poseł Anna Maria Żukowska: Dzieci, niemowlęta, kobiety w ciąży.)

    ...to osoby, których rodzinom warto wypłacić odszkodowania, a setki tysięcy ofiar ukraińskich bandytów, które zginęły w męczarniach, w przytłaczającej liczbie niewinni starcy, kobiety i dzieci, to stare trupy - pamięta pani, jak pani się wypowiadała o ofiarach z Wołynia - którymi nie ma co się zajmować. (Oklaski)

    (Poseł Anna Maria Żukowska: I co wtedy powiedział pan Bosak?)

    Tak mówiła rok temu. Przypomnę, iż w czasie II wojny światowej i po wojnie tylko z rąk bandytów OUN i UPA oraz ukraińskich formacji kolaboracyjnych...

    (Głos z sali: Ciszej.)

    ...zginęło ponad 600 tys. obywateli polskich, ok. 400 tys. Żydów, 150 tys. Polaków, kilkadziesiąt tysięcy Ukraińców, Rusinów, Łemków oraz liczne społeczności Ormian i Czechów. Rodzinom ofiar wszelkich kolaborantów nie należą się odszkodowania. Oni nie ginęli z powodów narodowościowych i religijnych. Dla mnie kolaborant to kolaborant.

    (Głos z sali: 2-tygodniowe dziecko to...)

    Ta ustawa to kompletny bubel prawny i merytoryczny, dodatkowo potwierdzający w swoim przesłaniu propagandową interpretację Rosji po 17 września 1939 r. Wpisujecie się w oczekiwania Moskwy...

    (Głos z sali: Kto się wpisuje, ciekawe...)

    ...a mianowicie potępiacie państwo polskie w każdej formie, przed II wojną światową i po niej. Duża część ofiar współpracowała z NKWD.

    (Poseł Anna Maria Żukowska: Dzieci?)

    Wskazywały po 1939 r. rodziny, które należy wywieźć na Syberię, które aresztować. Potem to samo robiły po 1944 r. Na wojnie zdrajców się likwiduje, a to była wojna.

    (Poseł Anna Maria Żukowska: A niemowlęta?)

    Część rodzin zlikwidowanych osób tworzyła czerwoną gwardię na tych terenach. Nie trzymacie się faktów historycznych i prawomocnych wyroków. Film o oddziale ˝Podwójnie wyklęty˝ jest od dekady na półkach. Oskarżacie w formie ustawy człowieka, który za walkę z Niemcami był odznaczony krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, za walkę z NKWD - Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Zasługi z Mieczami. Polityczne miernoty wzięły się za poniżanie osób, które oddały życie za Polskę. (Oklaski)

    (Poseł Dariusz Matecki: Brawo!)

    Był on oficerem podległym płk. Krzyżanowskiemu ˝Wilkowi˝, dowódcy AK na Wileńszczyźnie, ojcu wicemarszałek Sejmu Olgi Krzyżanowskiej.

    Według was państwo polskie ma przyjąć na siebie odpowiedzialność za działania zwyrodnialców z UPA, bo ta ustawa w tym kierunku idzie. tych, którzy wcześniej mordowali Żydów i Polaków. Tak było w Starej Birczy, gdzie ukraińscy policjanci w służbie Niemiec zamordowali 730 Żydów, a później trzykrotnie chcieli wymordować ludność Birczy. Za takich państwo ma przejąć odpowiedzialność. Bandyci z UPA palili i mordowali na Pogórzu Przemyskim do 1948 r. Może się o tych kolaborantów upomnijcie.

    (Poseł Anna Maria Żukowska: Kuraś też tam mordował.)

    Panie Marszałku! Czy tylnymi drzwiami nie chce się wprowadzić odszkodowań za słusznie zawinioną przez działania terrorystyczne OUN i UPA operację Wisła, w formie precedensu albo później nowelizować ustawę. Nikt w Europie nie zaproponował tak bzdurnego merytorycznie projektu. Ten projekt nadaje się merytorycznie tylko do kosza. Zgłaszam wniosek o jego odrzucenie (Dzwonek) w pierwszym czytaniu, bo tylko tam powinien się znaleźć. Dziękuję. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)

Przebieg posiedzenia