10. kadencja, 57. posiedzenie, 4. dzień (15-05-2026)

42. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z realizacji w 2025 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wraz ze stanowiskiem Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (druki nr 2420 i 2478).

Poseł Sprawozdawca Joanna Frydrych:

    Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych mam zaszczyt przedstawić stanowisko komisji dotyczące sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2025 r. ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

    Szanowni Państwo! Przedłożony nam dokument Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest jedynie zestawieniem liczb i procedur administracyjnych. To ważny dokument pokazujący, jak rozwija się polska gospodarka, jak zmienia się sytuacja migracyjna w naszym regionie oraz w jaki sposób państwo polskie chroni bezpieczeństwo związane z obrotem ziemią i strategicznymi nieruchomościami.

    (Poseł Krzysztof Mulawa: Właśnie nie chroni.)

    Przypomnę, że ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców obowiązuje od 1920 r. Jej podstawowym celem była i nadal pozostaje ochrona polskiej ziemi. Choć Polska jest dzisiaj dumnym członkiem Unii Europejskiej i funkcjonuje w warunkach swobodnego przepływu kapitału, państwo nadal zachowuje kontrolę nad tym, kto i w jakim celu nabywa nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

    W 2025 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęły 2582 wnioski dotyczące zezwoleń na nabycie nieruchomości, udziałów i akcji oraz wydania promes. To wzrost o blisko 12% w porównaniu z rokiem poprzednim. Zdecydowana większość, 2539 wniosków, dotyczyła nieruchomości. Komisja ocenia, że wzrost zainteresowania polskim rynkiem nieruchomości wynika z kilku czynników: stabilności naszej gospodarki, niskiego bezrobocia oraz sytuacji geopolitycznej związanej z wojną wywołaną agresją Rosji przeciwko Ukrainie.

    Jednocześnie warto podkreślić ogrom pracy administracyjnej wykonanej przez resort. W 2025 r. wydano aż 7846 rozstrzygnięć administracyjnych, co pokazuje, że ministerstwo skutecznie porządkuje i kończy także sprawy zaległe, z poprzednich lat. Minister spraw wewnętrznych i administracji wydał w 2025 r. 2005 zezwoleń, w tym 1508 zezwoleń dotyczyło nieruchomości gruntowych obejmujących łącznie 2136 nieruchomości o powierzchni 120,35 ha, 618 zezwoleń dotyczyło lokali mieszkalnych i użytkowych. To pokazuje, że Polska pozostaje państwem otwartym na legalne i transparentne inwestycje cudzoziemców. Jednocześnie system zachowuje skuteczność kontrolną. W 2025 r. wydano 162 decyzje odmowne. Dotyczyły one sytuacji, w których cudzoziemcy nie byli w stanie wykazać trwałych więzi z Polską czy legalnego źródła finansowania lub w których transakcje mogły budzić wątpliwości z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, obronności albo porządku publicznego.

    Szanowni Państwo! Łączna powierzchnia gruntów nabytych na podstawie zezwoleń wyniosła 120,35 ha. W skali całego kraju jest to bardzo niewielki obszar, co powinno uspokoić osoby obawiające się niekontrolowanej wyprzedaży polskiej ziemi. Średnia wielkość nieruchomości kupowanej przez osobę fizyczną wynosiła jedynie 0,077 ha. Oznacza to, że są to przede wszystkim zakupy związane z potrzebami mieszkaniowymi, a nie ze spekulacyjnym wykupem ziemi. Najwięcej gruntów nabyto w województwach zachodniopomorskim, mazowieckim, małopolskim i pomorskim. Jeśli chodzi o strukturę narodowościową, dominowali obywatele Ukrainy, którzy uzyskali zezwolenia na zakup ponad 90 ha gruntów. Na drugim miejscu znaleźli się obywatele Białorusi z wynikiem niespełna 12 ha.

    (Poseł Krzysztof Mulawa: Wynikiem? Super wynik, brawo!)

    Komisja ocenia, że jest to przede wszystkim efekt integracji osób, które osiedliły się w Polsce, podjęły pracę, założyły rodziny i zdecydowały się na stałe związanie swojej przyszłości z naszym krajem.

    Szczególną uwagę komisja zwraca na obrót nieruchomościami rolnymi i leśnymi. W 2025 r. wydano jedynie 272 zezwolenia dotyczące tego typu gruntów o łącznej powierzchni niespełna 70 ha. Co istotne aż 30,78 ha dotyczyło jednej sprawy, o której mówiła tutaj pani minister, związanej z rozszerzeniem wspólności majątkowej małżeńskiej z obywatelem Polski. To pokazuje, że obowiązujące przepisy skutecznie chronią polską ziemię rolną przed niekontrolowanym wykupem przez podmioty spoza Unii Europejskiej.

    Wysoka Izbo! Pełny obraz rynku nieruchomości obejmuje również transakcje niewymagające uzyskania zgody ministra. Przypomnę, że obowiązek uzyskania zezwolenia nie dotyczy m.in. obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz zakupu samodzielnych lokali mieszkalnych poza strefą nadgraniczną. W 2025 r. odnotowano ponad 27 tys. wpisów do rejestrów, z czego ponad 23 tys. dotyczyły nabycia nieruchomości bez zezwolenia przez osoby fizyczne.

    Łączna powierzchnia gruntów nabytych bez konieczności uzyskania zgody ministra wynosiła 4402,97 ha. Dla porównania podam, że rekordowy był rok 2022, gdy powierzchnia ta przekroczyła 12 tys. ha. Dzisiaj możemy mówić o wyraźnej stabilizacji rynku.

    W przypadku lokali mieszkalnych cudzoziemcy kupili w Polsce blisko 18 tys. mieszkań. Największym zainteresowaniem cieszyły się Warszawa, Wrocław, Kraków oraz Trójmiasto. Także tutaj dominowali obywatele Ukrainy, a następnie Białorusi, Niemiec i Wielkiej Brytanii.

    Szanowni Państwo! Dokument przedłożony obejmuje również obrót udziałami i akcjami w spółkach posiadających nieruchomości. Mechanizm ten zapobiega obchodzeniu przepisów poprzez przejmowanie spółek będących właścicielami gruntów. W 2025 r. wydano 29 zezwoleń tego rodzaju. Dotyczyły one jednak spółek posiadających nieruchomości o łącznej powierzchni aż 261 ha. Dominującymi inwestorami były podmioty ze Stanów Zjednoczonych, Korei Południowej oraz Wielkiej Brytanii, co świadczy o utrzymującym się zaufaniu zagranicznego kapitału do polskiej gospodarki.

    Wysoka Izbo! Komisja z dużą aprobatą przyjęła również wdrożenie od 1 stycznia 2025 r. nowych mechanizmów weryfikacji pochodzenia kapitału. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zacieśniło współpracę z generalnym inspektorem informacji finansowej oraz Krajową Administracją Skarbową. Dzięki temu możliwa jest skuteczniejsza kontrola legalności środków finansowych wykorzystywanych przy zakupie nieruchomości. Ma to ogromne znaczenie, szczególnie dziś, w warunkach zagrożeń hybrydowych i prób wykorzystywania rynku nieruchomości do prania pieniędzy czy finansowania działań zagrażających bezpieczeństwu państwa.

    Każdy wniosek jest opiniowany m.in. przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Policję, Straż Graniczną oraz, jeśli chodzi o ziemię rolną, również przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Dodatkowo sprawdzane są listy sankcyjne związane z agresją Rosji przeciwko Ukrainie.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedłożone sprawozdanie pokazuje obraz państwa, które z jednej strony pozostaje otwarte na legalne inwestycje i rozwój gospodarczy, a z drugiej skutecznie chroni bezpieczeństwo narodowe i interes Rzeczypospolitej Polskiej. Nie mamy do czynienia z niekontrolowaną wyprzedażą polskiej ziemi. System zezwoleń działa skutecznie, a nowe mechanizmy współpracy ze służbami finansowymi dodatkowo wzmacniają ochronę państwa przed nielegalnym kapitałem.

    Jednocześnie obserwujemy wyraźne zmiany społeczne i demograficzne, szczególnie związane z obecnością obywateli na polskim rynku mieszkaniowym. Jest to proces, który będzie miał wpływ na rozwój naszych miast i politykę mieszkaniową państwa w kolejnych latach.

    Po przeanalizowaniu wszystkich danych Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych pozytywnie ocenia realizację ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w 2025 r. i uznaje, że obowiązujące mechanizmy w sposób właściwy zabezpieczają interesy Rzeczypospolitej Polskiej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia