10. kadencja, 57. posiedzenie, 4. dzień (15-05-2026)

42. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z realizacji w 2025 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wraz ze stanowiskiem Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (druki nr 2420 i 2478).

Poseł Marcin Skonieczka:

    Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum wobec sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2025 r. ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

    Na początku warto wyjaśnić sam mechanizm działania tej ustawy. Polska od 1920 r. posiada przepisy, zgodnie z którymi cudzoziemiec musi uzyskać zgodę MSWiA na nabycie nieruchomości. Dotyczy to gruntów, nieruchomości rolnych i leśnych oraz udziałów i akcji w spółkach posiadających nieruchomości, a także lokali. Minister bada, czy dana transakcja nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, dla porządku publicznego lub interesu społecznego.

    Te przepisy są zasadne. Wiele państw europejskich stosuje podobne rozwiązania. Wynika to z tego, że rynek nieruchomości nie jest zwykłym rynkiem towarów - dotyczy terytorium państwa, infrastruktury, bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności społecznej. Jest to szczególnie ważne dziś, kiedy za naszą wschodnią granicą toczy się wojna i rosną zagrożenia związane z praniem pieniędzy. Państwo musi posiadać skuteczne narzędzia kontroli strategicznych transakcji.

    Warto w tym miejscu podkreślić ważną rzecz: ta ustawa nie obejmuje obywateli państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Co oczywiste, Polska po wejściu do Unii Europejskiej musiała dostosować swoje przepisy do zasady swobodnego przepływu kapitału. To działa w obie strony: obywatele Unii mogą kupować w Polsce nieruchomości, ale Polacy też mogą je kupować w całej Unii Europejskiej. Na tym to właśnie polega. Dzięki temu Polska dynamicznie się dzisiaj rozwija. Warto pamiętać o tym, że te przepisy to nie bariera dla europejskiego rynku wewnętrznego, lecz instrument kontroli wobec podmiotów spoza wspólnej przestrzeni prawnej i gospodarczej Unii Europejskiej.

    Wysoka Izbo! Ze sprawozdania wynika kilka istotnych informacji dotyczących roku 2025. Po pierwsze, ze statystyk wynika, że zwiększyła się liczba osób, które chciały uzyskać takie zezwolenie. W 2025 r. były 2582 wnioski, czyli prawie 12% więcej niż rok wcześniej, więc mamy wzrost. Po drugie, co też już było mówione z tej mównicy, dominującą grupą są obywatele Ukrainy. Nie będę ponownie przytaczał tych statystyk, ale wynika z nich wyraźnie, że część Ukraińców wiąże swoją przyszłość z Polską na stałe. Taki wniosek można wyciągnąć. Trzecia informacja jest taka, że cudzoziemcy najczęściej kupują nieruchomości gruntowe. Dotyczyło tego 1508 zezwoleń. Łączna powierzchnia to jest 120 ha, w tym 70 ha to nieruchomości rolne i leśne. Jeśli chodzi o lokale, to było to 669 lokali o łącznej powierzchni ponad 38 tys. m².

    Warto te wartości odnieść do skali całego rynku. Wyjaśnię to na przykładzie mieszkań. Tak jak powiedziałem, zezwolenia wydano na 669 lokali, tymczasem w zeszłym roku sprzedaż na rynku pierwotnym i wtórnym to było ponad 220 tys. lokali, więc udział tych zezwoleń jest znikomy. Z moich obliczeń wynika, że to 0,3%, czyli ok. 3‰. Trochę inaczej to wygląda, jeżeli popatrzymy na wszystkie nieruchomości i lokale łącznie nabywane przez cudzoziemców. Lokali nabytych przez cudzoziemców było ponad 17 tys. W porównaniu z 220 tys. transakcji daje nam to 8%. To już jest dosyć istotny udział cudzoziemców w całym rynku. Jeśli chodzi natomiast o nieruchomości rolne i leśne, to łącznie cudzoziemcy nabyli w zeszłym roku 1327 ha. Tutaj nie mam statystyk dotyczących transakcji, natomiast można obliczyć, jak to się ma do łącznej powierzchni gruntów rolnych. Wychodzi, że to jest 0,01%. Nie 1%, tylko 0,01%, więc bardzo, bardzo niewiele. To wynika z tego, że jest ustawa, która chroni sprzedaż gruntów rolnych. Ta skala jest moim zdaniem niewielka.

    Jeśli chodzi o sprawozdanie, to warto też podkreślić współpracę z ABW, KAS i generalnym inspektorem informacji finansowej. To jest dobry kierunek.

    Biorąc pod uwagę te wszystkie informacje, które zostały przedstawione w sprawozdaniu, Klub Parlamentarny Centrum będzie za jego przyjęciem. (Dzwonek) Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia