10. kadencja, 57. posiedzenie, 4. dzień (15-05-2026)

43. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2396).

Poseł Izabela Bodnar (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Państwo ma obowiązek reagować, gdy koszty społeczne i zdrowotne spożycia alkoholu stają się coraz większym obciążeniem dla rodzin, systemu ochrony zdrowia i finansów publicznych. O tym jest ta ustawa.

    Nie ma sporu co do tego, że alkohol w Polsce pozostaje relatywnie łatwo dostępny cenowo, szczególnie dla ludzi młodych. Widzimy skutki uzależnień w statystykach zdrowotnych, w przemocy domowej, w wypadkach drogowych, w codziennym funkcjonowaniu wielu rodzin.

    Dlatego jako Klub Parlamentarny Centrum rozumiemy intencję projektodawców i uważamy, że umiarkowane podniesienie akcyzy na alkohole jest działaniem uzasadnionym. Ważne jest to, że projekt przewiduje wzrost rozłożony w czasie - najpierw o 15%, a następnie w 2027 r. o 10%. To rozwiązanie bardziej przewidywalne dla rynku niż jednorazowa, gwałtowna podwyżka.

    Trzeba jednak zaznaczyć, że projekt budzi także uzasadnione wątpliwości co do konstrukcji proponowanych rozwiązań fiskalnych. W naszej ocenie system podatkowy powinien pozostać możliwie przejrzysty, a środki z podatków co do zasady powinny trafiać do budżetu państwa, który następnie finansuje odpowiednie obszary polityki publicznej, w tym ochronę zdrowia. Warto unikać nadmiernego rozdzielania dochodów publicznych na sztywno przypisane cele, ponieważ może to osłabiać przejrzystość finansów państwa.

    Nie oznacza to jednak, że dodatkowe wpływy z akcyzy nie powinny wspierać działań związanych z ochroną zdrowia publicznego, profilaktyką czy leczeniem uzależnień. Przeciwnie - państwo powinno jasno pokazywać obywatelom, że polityka podatkowa w tym obszarze służy również ograniczaniu społecznych kosztów nadużywania alkoholu.

    Co do zasady kierunek zmian zawartych w tej akcyzie jest dobry, ale nie daje przyzwolenia na lekceważenie obaw przedsiębiorców z branży alkoholowej. Mówimy o tysiącach miejsc pracy nie tylko w dużych firmach, ale także w małych browarach, rodzinnych winnicach, u producentów cydru, a także wśród sadowników, rolników i całego łańcucha dostaw.

    Konieczne jest doprecyzowanie przepisów, tak aby odpowiadały one na obawy przedsiębiorców, czyli ryzyko spadku sprzedaży, wzrost kosztów działalności, możliwość rozwoju szarej strefy, a także pogorszenie konkurencyjności polskich producentów.

    Te argumenty należy traktować poważnie, bo państwo nie powinno prowadzić polityki zdrowotnej w sposób oderwany od realiów gospodarczych.

    Jako Klub Parlamentarny Centrum uważamy, że ten projekt - choć wymaga dalszego dopracowania w komisjach - może być krokiem w kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki zdrowotnej i fiskalnej.

    Dlatego popieramy ten projekt, ale oczekujemy dalszych prac nad rozwiązaniami stabilizującymi rynek. Chodzi zwłaszcza o:

    - przewidywalność polityki podatkowej,

    - odpowiednio długie vacatio legis,

    - wsparcie dla małych i regionalnych producentów,

    - skuteczniejsze zwalczanie nielegalnego obrotu alkoholem.

    Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia