10. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (27-05-2026)

4. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2449 i 2561).

Poseł Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony):

    Pytania

    Projektowany art. 42b wprowadza sztywny i zamknięty katalog obowiązków ucznia, co uniemożliwia szkołom nakładanie jakichkolwiek dodatkowych powinności w statutach. Na jakiej podstawie merytorycznej uznano, że centralny ustawodawca jest w stanie przewidzieć specyfikę i potrzeby porządkowe wszystkich placówek w Polsce, w tym szkół zawodowych, technicznych czy mundurowych, pozbawiając je tym samym resztek autonomii wychowawczej?

    Dlaczego w rządowym projekcie ustawy całkowicie pominięto kluczowy z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego w szkole obowiązek podporządkowania się i wykonywania legalnych poleceń nauczyciela, a w raporcie z konsultacji odrzucono ten postulat, zasłaniając się konstytucyjną wolnością poruszania się ucznia? Czy w ocenie ministerstwa uczeń ma prawo ignorować polecenia nauczyciela np. podczas ewakuacji placówki lub zajęć w laboratoriach chemicznych?

    W projekcie ustawy założono powołanie niezwykle rozbudowanej machiny urzędniczej: krajowego rzecznika praw uczniowskich, 16 rzeczników wojewódzkich oraz fakultatywnych rzeczników gminnych i powiatowych. Jakie precyzyjne kryteria zdecydowały o konieczności powołania nowej struktury, skoro zadania te mogą być skutecznie realizowane w ramach istniejącego nadzoru pedagogicznego kuratoriów oświaty oraz biur rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka?

    W uzasadnieniu i OSR wskazano, że stanowisko krajowego rzecznika będzie wyższym stanowiskiem w służbie cywilnej obsługiwanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, a kadencja krajowego rzecznika ma trwać 4 lata. W jaki sposób resort zamierza zapewnić deklarowaną bezstronność i polityczną neutralność tego organu, skoro jest on powoływany i bezpośrednio nadzorowany przez urzędującego ministra właściwego ds. oświaty i wychowania?

Przebieg posiedzenia